|
Irakveteraan Luitenant-kolonel Greg Bishop die zaken doet met Hollywood meldde dat Transformers 2 de meest omvangrijke samenwerking uit de geschiedenis is tussen de Amerikaanse krijgsmacht en de filmindustrie. En dat zullen we weten!
Een paar straaljagers die de zee in donderen nadat een vliegdekplatform in brokken uiteenvalt na de zoveelste explosie is Bay niet genoeg: rijen met straaljagers buitelen om hun as en nog voordat zij de bodem van de zee hebben bereikt krijgen Sam en Mikaela het zwaar te verduren in de woestijn: torpedo's en metalen armen en benen die vervaarlijk heen en weer zwiepen ontwijken, terwijl Leo en Agent Simmons in de muil van een opzienbarende bad robot gezogen dreigen te worden; onvoorstelbaar knap hoe trucks, auto's, hijskranen tractors of whatever transformeren in robots en hoe die tenslotte allemaal in elkaargrijpen zodat z'n powerlevel vertienvoudigd is. De sidekicktweeling wordt opgeslokt, maar plotseling een ontploffing in de keel. Ze vechten terug!
Iedereen vecht voortdurend voor z'n leven maar ik kan alvast verklappen dat niemand de dood vindt behalve the robots from hell. Een kinderachtig trekje van Bay is zijn mechanische geloof in de supermens (The Rock en Armageddon 'leden' er ook onder). Het neemt dit keer potsierlijke trekjes aan; de menselijkheid is ver te zoeken maar o zo nodig om te blijven boeien. Leo staat stijf van de stress en schreeuwt terecht moord en brand op de achterbank. Agent Simmons zet 'm onder stroom. Eerder bleek dat je daardoor een tijdje verlamd raakt, maar een paar seconden later rent Leo doodleuk uit de auto die gek genoeg niet meteen platgestampt wordt. Schering en inslag hoe Bay de mens als mug ondanks tientallen vliegenmeppers, electronische 'rackets', opgerolde kranten en insectenspray twee en een half uur laat zoemen. In Bays belevingswereld overleeft de mens een tsunami, aardbeving en terroristische aanslag van dichtbij tezamen binnen de tien minuten.
'Je bent meer bezig met het bijhouden van al de techniek die dat razendsnel in- en uitklapt onder exemplarisch geratel dan het rustig laten passeren.'
Waar in Deel 1 het infiltreren van een radio op een militaire basis nog spannend en komisch was, wordt Sams ouderlijke huis in Deel 2 gemold door huishoudelijke apparaten die hysterisch door elkaar heen hollen. Bay is van meet af aan grensoverschrijdend bezig. Hij smijt agressief met Het Ongelooflijke in plaats het zo af en toe langzaam te laten rollen.
Geen sneeuwbaleffect, maar lawines die komen en gaan. Voordat je goed en wel bestand bent tegen de kou, gewend aan de temperatuur is het voorbij. Dat is en blijft onbevredigend bij Transformers (Deel 1 had er ook al mee te kampen): je bent meer bezig met het bijhouden van al de techniek die razendsnel in- en uitklapt onder exemplarisch geratel dan het rustig laten passeren. Slowmotion en close-ups zouden me meer betrekken, perfect roterende machines blijven ongrijpbaar tot het bittere eind. Zoet smaakt het zelden. Zelfs dat aandoenlijke ijscokarretje die twee robots herbergt: ik kan je niet navertellen hoe die twee zich nou splitsen en verenigen.
Leo staat perplex als een sexy studente een Decepticon blijkt te zijn die z'n medestudent en kamergenoot Sam belangrijke gegevens afhandig wil maken. Leo's paniekerige instelling is noodzaak bij zoveel stoicijnse overdaad al is het wat overdreven. Doodsangst op de gezichten van verzetshelden en passanten: totaal afwezig. Zo'n onderonsje a la Sigourney Weaver en dat buitenaardse wezen is tijdverspilling. De makers van Transformers 2 doen aan redeloze kapitaalvernieting. Confrontatie op confrontatie. Geen kat en muisspel, maar zoveel mogelijk katten en muizen die elkaar het leven zuur maken in 1 kooitje.
'Schering en inslag hoe Bay de mens als mug twee en een half uur laat zoemen.'
 Hemeltergend als Sam en Mikaela in de bieb hun relatie bespreken tussen de rekken vol boeken die weldra met veel uiterlijk vertoon neerstorten. De boeken vliegen om hun oren, terwijl Mikaela zeurt over een buitenechtelijke zoen! Hier wordt de indruk gewekt dat ze hebben leren leven met die oorlog tussen de Autobots en Decepticons.
Business as usual. Nou ik kan er maar niet aan wennen.
Bumblebee is de gele sportauto van Sam die begint te huilen bij het afscheid (Sam gaat studeren). Liters water (of anti-vries) stromen uit zijn ogen. Geen benzine Bay? Geen grap dus dat Bumblebee zo bang is om zinloos te gaan roesten in die garage dat hij - na de benzinetranen - van arremoede een sigaretje opsteekt van de stress en de boel pardoes in de hens vliegt als hij het lucifertje weggooit. Dit soort potentiele details ontbreken geheel en al. Waarom allemaal zo grof, en geen verfijning vroeg ik mij voortdurend af. Had daar nou ook wat centjes in gestoken
Leukste grapje: een oud vliegtuig wordt tot leven gewekt (vraag me niet naar het hoe en waarom) en na de transformatie met een stokje in de hand klaagt hij over de ouderdom om wat later kwiek de tegenstander te vermorzelen. Okay, een glimlach waard. Het personage dat mij het meest bijbleef.
Bumblebee rook al onraad toen die sexy studente naast Sam zat. Hij spoot haar gezicht vol met een goor goedje en liet de achterbank keihard naar beneden kletteren waardoor ze haar hoofd stootte. Zo hard dat het aandoenlijke gestuntel van Sam wantrouwen oproept: 'oei, oeps, ai'. De mens is onsterfelijk. Dat wantrouwen is het virus dat om zich heengrijpt in deze film: relaties met mensen en machines zijn eender, ze zijn niet meer te onderscheiden in Transformers: een robot in een mensenjasje, een mens in een robotjasje. Nogmaals: weinig menselijkheid in Transformers. De doodsteek, dat kost sterren.
'The Transformers sloven zich speciaal voor ons uit.'
Ronkend technisch vernuft onder leiding van Bay als opperbevelhebber van een leger dat uit is op miljardenschade. Als de Decepticons preken over de aanstaande apocalypse is de film impotent, maar zodra de apocalypse te zien en te beleven is, is de film potenter dan potent. Niet voor niets staat Michael Bay bekend als een regisseur met een hoog testosterongehalte. Typerende scene: twee parende hondjes in een speciaal voor hen gemaakt tuinhuisje met trappetje schrikken zich een ongeluk en vluchten: een raket! (vandaar het trappetje, want een tuinhuisje dat naar beneden flikkert is visueel aantrekkelijker dan een tuinhuisje dat op de grond staat).
Alle Transformers hebben geen krasje, geen deukje, glanzen spiksplinternieuw als ze hun debuut danwel comeback maken en sloven zich speciaal voor ons uit: krassen en deuken deren niet. Pas totall loss kunnen ze zeggen: 'ik heb het maximale uit mijn leven gehaald wat erinzat.'
Waarom Sam een relatie heeft met Mikaela en vice versa ontging mij volkomen. Hun identiteit staat of valt bij de aanwezigheid van special effects. Zonder direct gevaar is dit duo slaapverwekkend. Bay heeft namelijk geen greintje gevoel voor treffende interactie tussen mensen. Op het puberale af. Alleen de kinderen in de bios lachten erom. Ter illustratie: Moeder bezoekt Sam en geeft hem een zakje hashbrownie met het wietlogo waarvan zij denkt dat het biologisch verantwoord voedsel is: ze eet het op en raakt stoned! Sam schaamt zich rot.Tot overmaat van ramp heeft mama het over zijn vriend Bumblebee die werkeloos in de garage staat. 'Nee hoor, mijn moeder is een beetje gek. Een auto als vriend. Hoe verzin je het?' legt hij de omstanders uit. Bay wrijft zich al in de handen: straks die hele universteit met de grond gelijk maken!
 Waarom Mikaela (Megan Fox voor wie dat nog niet wist, staat steevast op lijstjes van 'Most Sexy Women of the World' ) niet geneukt wordt in Bumblabee die haar kan helpen tot een spetterend hoogtepunt (carmasutra) is spijtig als je je dan toch zo te buiten gaat aan pornografisch geweld waar luidruchtig klaargekomen wordt, sprake is van meervoudige orgasmen. Transformers is echter FHM, geen Playboy. Want voor twaalf jaar en ouder.
Mikaela moet huilen als Sam dood dreigt te gaan - kan zo meedingen aan een nominatie voor de meest misplaatste emotie, hem plat laten stampen en je eigen hachie redden had mij uit mijn stoel doen opveren). Scenes waarin het aktiegeweld stopt of zonder geluid tot de achtergrond is verbannen ten faveure van het sentiment en daarna weer in volle hevigheid losbarsten als ware het een wapenstilstand tijdens kerst waarbij de vijanden elkaar met rust laten i.p.v. te vermoorden, blijken aan populariteit te winnen, tijdens een hartstochtelijke tongzoen die moed geeft om de strijd aan te gaan of te vervolgen krijgt niemand een kogel door de kop. Dit terzijde.
'Dat de machines overacteren is ze makkelijk vergeven, maar dat de mensen dat ook doen is onvergeeflijk.'
In de introductie zie je Mikaela in een kort spijkerbroekje haar motor repareren. Haar huid glanst. Niet omdat ze echt een motor repareert. In welke scene zij ook speelt: het is een en al pose. Ze zit op de motor vanwege haar mooie lichaam en dan is het filmisch mooier dat het glanst van het zweet in de zon. Het verkleedpartijtje in de tuin om Sam te verrassen is pijnlijk. Je gelooft niet dat zij Sam het hoofd op hol wil brengen, wel dat zij (nou ja Bay) ons kijkers het hoofd op hol wil brengen. Laat ik het erop houden dat daar voor mij meer voor nodig is. Bay is een movieshopper pur sang: hij maakt alles mooier dan het is. De zwoele oogopslagen en het pronte lippen tuiten van uitsluitend playboymodellen op de campus geeft weer dat Bay alleen de puber serieus neemt en/of dat hij zelf nog in het puberstadium is blijven hangen.
'Als de Decepticons preken over de aanstaande apocalypse is de film impotent, maar zodra de apocalypse te zien en te beleven is, is de film potenter dan potent.'
Bij de interactie tussen de machines zelf haal je ook je schouders op. Wie wie slaat en waar; je wordt er geen seconde wijs uit. In de interactie tussen machines en mensen echter is Bay enorm ambitieus. En die ambities maakt hij met veel aplomb waar. Dat de machines overacteren is ze makkelijk vergeven, maar dat de mensen dat ook doen is onvergeeflijk.
De apotheose vindt plaats in Egypte. Een teleurstelling, want ik heb een voorliefde voor machines die metropolen slopen, midden in de mensenwereld staan (In een trailer voordat Transformers 2 begon zag je de eifeltoren naar beneden vallen. 'Soooo' zei mijn metgezel. Ik dacht het. Noem het cliche, maar ik heb liever dat New York of LA eraangaat dan piramides en bergen. Ongetwijfeld gekozen vanwege het panorama waardoor het aktiegeweld ruim baan heeft).
Het Amerikaanse leger dat voor volk en vaderland de eer verdedigde deed mij zuchtend verlangen naar de aftiteling. De schroothoop torenhoog. Rijp voor de sloop. Kon mij er haast niet meer toe zetten om mij in allerlei bochten te wringen, naar boven te klauteren om te bekijken hoe zich daarachter nog een paar schroothopen van gelijke of nog hogere lengte opstapelden. Toch deed ik het, want toen ik even mijn ogen dichtdeed begreep ik dat er zoveel aan de hand was dat ik het niet mocht missen.
******
Twee sterren van de zes is misschien erg gierig maar met een budget van 302 miljoen dollar zo veel lekker uitziende eyecandy produceren met zo'n vieze nasmaak is ronduit schandalig en misselijkmakend. Een film waarin wederom de spectaculaire special effects niet in dienst staan van het verhaal, niet ter eer en meerdere glorie van de hoofdpersonages die onfortuinlijk verdoemd zijn tot figuranten die geen indruk achterlaten, laat staan een goede indruk. De machines doen dat wel. Als u hiervan genoot in Deel 1 - wat ik deed - dan valt er een heleboel meer te genieten in Deel 2. Een avondje met deze Zomerse Blockbuster raad ik u niet af. Integendeel. Maar na de overdosis kunt u op de kater rekenen, niet nadat u de bioscoop uitloopt maar nog tijdens de film zelf!
| 
