 |
De vrouw is geestelijk bijziend
Relaties | Typisch M/V
|
28 April 2007 | 07:36:23
|
''Want dat de mens niet, zoals het dier, alleen in het heden leeft, maar ook het verleden en de toekomst overziet en overdenkt, dat komt door het verstand: daaruit ontspruiten de voorzichtigheid en de zorg en de ongerustheid die hem dikwijls kwellen. Aan de voor- en nadelen hiervan heeft de vrouw minder deel, omdat zij een zwakker verstand heeft: zij is eigenlijk geestelijk bijziende, want haar intuitieve verstand ziet van dichtbij heel scherp, maar heeft slechts een klein gezichtsveld, zodat dingen die wat verderaf liggen daar niet binnen vallen. Vandaar dat al het afwezige, verledene en toekomstige een veel zwakkere indruk maakt op vrouwen dan op ons, en daaruit komt de zucht naar verkwisting voort, die bij hen veel vaker voorkomt en soms aan waanzin grenst: 'De vrouw is van nature verkwistend.' Een vrouw denkt in haar hart, dat het de taak van de man is om geld te verdienen en die van haar zelf om het uit te geven, zo mogelijk als de man nog leeft, maar in ieder geval na zijn dood.'' Filosoof Arthur Schopenhauer in Er is geen vrouw die deugt
|
|
|
|
Ontmoet de radeloze moeder uit 'Dorst'
Boek | Let's Love Literature! (or not?)
|
27 April 2007 | 17:13:29
|
 Haar zoontje knoeit een druppel ijs op zijn broekje. Ze veegt het af en weet niet wat ze moet zeggen, maar het is ook helemaal niet nodig om iets te zeggen, de kinderen zijn toch niet benieuwd naar haar gedachten. 'Dorst' van Michael Kumpfmüller gaat over een alleenstaande moeder in Frankfurt met twee zoontjes (3 & 4) die wegzinkt in een verlammende apathie.
Ze fantaseert er voortdurend over om zich van hen te ontdoen. 'Ik zou kunnen zeggen: kom, we gaan weg, ik zal jullie iets laten zien, en dan, nadat het donker is geworden, (...) gooi ik het kroost in de rivier. Ze wist dat ze dat niet zou kunnen. Misschien kon ze het wel. Ze zou niet weten welk kind eerst. Ze wist nog niet eens een plek. Op hoge bruggen werd ze duizelig. Waren kinderen in de eerste jaren niet net als vissen? Uiteindelijk verdronken ze helemaal niet, zwommen ze gewoon weg en doken onder, minutenlang onder water en dan naar de overkant van de rivier, waar ze een poosje geen idee hadden waar ze waren, bibberend van de kou, maar vastberaden, voor eeuwig onkwetsbaar.''
''Enfin: neem een kijkje op wat punt.nl-blogs en je ziet honderden moeders die het restje kind in hen vonden, vinden en vieren.''
Bij een familiedrama krijgen we de voor de handliggende theorie gepresenteerd. Liefdeloze jeugd en daarom niet in staat het kind liefde te geven. De confrontatie tussen willen en kunnen bracht zoveel pijn teweeg dat het op een fataal ogenblik tot een wanhoopsdaad leidde. Een theorie is maar een theorie moet Kumpfmüller gedacht hebben en aldus gaf hij het familiedrama de praktijk. Dorst is een ontluisterend verslag van wat zich in het hoofd van de moeder afspeelt tijdens de wanhoopsdaad. Nee geen ontstaansgeschiedenis en geen gepsychologiseer achteraf: dertien dagen laat zij haar twee zoontjes in de steek. Inwisselbare mannen boden haar drie bevallingen: het derde kind is bij haar moeder, een paar trappen hogerop, waarvan verder geen heil te verwachten is en het hoe en waarom de derde daar is (Vader is slecht schemert door) blijft onbekend. ''Die vrouw met haar vervloekte kroost, ze wilde er niets mee te maken hebben, zorg er zelf maar voor.'' In Dorst worden zelden namen genoemd. De vrouw, de man, de vriendin, het kind.
''Een theorie is maar een theorie moet Kumpfmüller gedacht hebben en aldus gaf hij het familiedrama de praktijk.''
''Door de deur heen zei ze: het duurt wel even voordat ik weer terugkom, jullie zullen wel zien. Ze bleef nog een poosje staan, verwachtte verzet, maar er gebeurde niets, het bleef heel stil.'' Na een paar uur kwam ze terug, verbaasd dat ze niet begroet werd. De kinderen keken nauwelijks op, zaten ver van elkaar af in een hoekje, bijna apatisch. Dan slaat haar stemming definitief om. Ze maakt een einde aan al haar twijfel door niet meer twijfelen. Ze pakt wat pakjes sap en een paar worstjes in plastic, doet de deur van de kinderkamer op slot en spoelt de sleutel door de plee. Hoe lang zou het duren voordat ze het in de gaten kregen, bedacht ze zich veel later. Bestond zo'n moment wel. En wat zouden ze doen en allemaal bedenken en in welke volgorde? Ze praat over mensen alsof het geen mensen zijn, en voor eigen eigen vlees en bloed bestaat geen uitzondering.
Verloren doolt ze rondom de flat als een wolvin om haar kinderen zonder zich nog om hen te bekommeren. Ze gaat terug naar haar harteloze 'minnaar', laat zich door andere mannen betalen voor sex, slentert door winkelcentrum Het Paradijs, luistert een paar keer aan de voordeur van haar flat, gaat een dagje naar het strand. Een man die ze ontmoet blijkt pedofiel. Ze ziet een videoband met het opschrift Kinderen IV. Een meisje dat wordt verkracht in het bos. Als hij belt let ze goed op zijn stem, maar de stem op de video was het niet, ook de hand was van iemand anders. ''Het ging haar niets aan. Ze vond dat het haar niets aanging. Ze zou hem geen vragen stellen.''
''Ze probeerde zich te herinneren hoe zij zelf als kind had gespeeld; ze kon zich er niets van herinneren.''
De meeste moeders vermoorden hun kind niet omdat hun verstand het gevoel van onmacht in bedwang heeft. En als dit gevoel van onmacht speelt dan maakt het al snel plaats voor affectie en verantwoordelijkheid. Want jij kunt je als moeder wel afhankelijk voelen van het noodlot; je kind is afhankelijk van jou en dat schept een emotionele band. Ontmoet de radeloze moeder uit Dorst: Haar zoontjes zitten in de zandbak en ze vraagt zich af wat de zin is van hun bezigheden. ''Kuilen in het zand, warrige hoop stokken en bladeren, glasscherven, plastic afval, allerlei dekseltjes en doppen, maar ook insecten, kevers en mieren, die ze hadden doodgemaakt of opgesloten in glazen of metalen gevangenissen, in een paar oude flessen, een leeg Niveau-potje. ''Ze probeerde zich te herinneren hoe zij zelf als kind had gespeeld; ze kon zich er niets van herinneren. Ze zag zichzelf als kind in dit zand en toen nog een keer nu, als vrouw, hoe ze daar stond en van haar kinderen niet meer begreep dan van willekeurige kleuters, alsof het werkelijk vreemdelingen waren, met eigen gebruiken, regels, met hun gewoontes, hier in deze woestenij waarin ze leefden alsof het alleen maar voorlopig was en alsof ze iemand als zij wel moesten minachten.''
Het grootbrengen van een kind is bij tijd en wijle erg confronterend. We komen in aanraking met onze diepste emoties en de wijze waarop we daarmee omgaan is bepalend voor zijn of haar emotionele ontwikkeling en geeft de kracht van de relatie tussen ouder en kind weer. Het griezelige van Dorst is dat die emotionele uitwisseling er niet of nauwelijks is. Zij is niet de moeder die haar kinderen emotioneel afhankelijk houdt om haar eigen pijn te verzachten; zij is zelf emotioneel afhankelijk van haar kinderen, althans zij is innig op zoek naar die emotie door telkens uit te dokteren in hoeverre zij voor hen belangrijk is. Zij geeft haar kinderen de verantwoordelijkheid voor hun opvoeding en daarin mislukken zij keer op keer. Zij staan haar verantwoordelijkheid om een beter leven te leiden in de weg net zoals zij haar moeder geen beter leven kon leiden zodra ze geboren werd.
''Hoewel ze bijna nooit aan hen dacht, moest ze toch moeite doen om zo weinig mogelijk aan hen te denken, dus waren ze er feitelijk nog steeds. Dat ergerde haar. Ze vond dat de kinderen nu niet het recht hadden in haar gedachten rond te waren, toch eigenden ze zich dat recht toe, zelfs als ze hen beval: ga weg, ik wil jullie niet - ze bleven. Maar precies dat had hun straf moeten zijn: dat je deed alsof ze recht op iets hadden, en dan liet je ze plotseling staan en sloeg dat vertrouwen in duigen.''
''We kennen allemaal de moeder die zegt dat zij haar kind geeft wat zij zelf nooit heeft gehad. En misschien ben je zelf wel zo'n moeder.''
Onlangs bezocht ik een moeder die een site opzette voor haar kinderen; kleurplaten, spelletjes, sprookjes & kinderliedjes. Al snel bleek dat ze het voor zichzelf deed; om stiekem weer kind te kunnen zijn, een verloren jeugd hervinden of het kind-zijn herbeleven onder het mom van opvoeding. Het sparen van knuffels liep uit de hand; en haar vriend haalde zijn schouders erover op, kocht zich ook blauw aan speelgoed waar duidelijk de voorkeuren van moederlief in tevoorschijn kwamen en die in plaats van op de grond in een vitrinekast stond. Ze sprak zelfs zo af en toe met een kinderstemmetje. Enfin: neem een kijkje op wat punt.nl-blogs en je ziet honderden moeders die het restje kind in hen vinden en vieren. Iets anders is het als de emotionele ontwikkeling ernstig is gestaakt en niet volwassen is geworden zoals bij de moeder uit Dorst.
Echt contact heeft ze met pluchebeesten. Ze ordent ze, ze praat ermee. Ze begraaft ze en graaft ze weer op. ''Eerst telde ze de beesten, begroette ze, toen zette ze ze in een bepaalde volgorde, haalde ze van de ladekast af en stelde ze op onder de spiegels, als bij een parade, in volgorde van grootte (de kleinste vooraan), toen ingedeeld naar kleur, naar hun type vacht, naar de continenten waar ze vandaan kwamen, alllemaal op een rij of in aparte groepjes de dieren van het water, de aarde en de lucht. Geen enkele indeling beviel haar. (...) Ze verzint namen, verzon een nieuwe naam als ze de oude naam niet meer wist, speelde allerlei rollen, verschillende combinaties van vijandschap, rituelen van onmacht, de patstelling tussen de sterken, het op handen zijnde vertrek van de karavaan. Heel soms hield ze even in en zag zichzelf, hoe ze speelde en praatte, vond dat ze zichzelf zou moeten minachten. Het bleef evenwel bij een gedachte, vluchtig, bijna zonder gewicht.''
Dorst is een wanhoopskreet uit woede en angst dat nog lang na blijft galmen. De echo is verdriet, maar sterft langzaam weg. Is het liefdeloos opgevoede kind in staat om later als volwassene haar kind liefde te geven? Het antwoord van Kumpfmüller is keihard 'Nee'. Maar zijn hoofdpersonage twijfelt, spartelt tegen. Op de een na laatste pagina staat hoe zij een einde aan al die twijfel heeft gemaakt, het moet een verklaring voorstellen van de dertien dagen zonder kinderen dat nergens nooit eerder verklaard werd en ook niet te verklaren valt, want de moeder is niet in staat tot verklaren (eng!): ''Soms moet je weg. Op een ochtend word je wakker en dan weet je dat je weg moet, zelfs als is het maar de hoek om. Ik wilde niet doodgaan op een dag en dan zeggen: toen en toen had je het kunnen doen, maar je was te laf, alleen maar voor een paar dagen om de hoek, kijken wat daar is, of het de moeite waard is, een ander leven, of zoiets bestaat, de proef op de som nemen.'' Het is zij of haar kind, het kan niet samen: er is geen verbondenheid mogelijk, omdat zij zelf nog het kind is dat dorst naar de moederborst en dus afgescheidenheid ervaart als haar kind uit haar borst moedermelk zuigt. We kennen allemaal de moeder die zegt dat zij haar kind geeft wat zij zelf nooit heeft gehad. En misschien ben je zelf wel zo'n moeder? Kumpfmüller's waagstukje verpulvert deze illusie en toont aan dat het kind er is voor de moeder en voor de moeder alleen. Tenminste als de moeder nooit kind heeft kunnen zijn.
P.S.: Hoe vaak ik ook het lettertype dat u gewend bent (verdana) te brengen, het springt telkens over op arial. Hoogst vervelend, hoop dat het van tijdelijke aard is.
COMEBACK LEEST NU:
Aan Chesil Beach (Ian Mc Ewan) |
|
|
|
Linkbink April
Punt-nl | Van uw weblogger
|
25 April 2007 | 08:29:14
|
Zaterdag, 28 April 2007
''Ik merk dat ik de laatste tijd in mijn schulp kruip. Opnieuw stoelt de intimidatie op een oververhitte mannelijkheidsmythe, maar nu gekoppeld aan een tribale woestijnreligie die de afgelopen vijfhonderd jaar volledig is versteend. Daar hebben niet alleen homo’s last van, maar ook vrijdenkers, journalisten, leraren, intellectuelen, vrouwen, kunstenaars. Het is hetzelfde macho-denken dat vrouwen dwingt in zwarte doeken rond te lopen: “Als ik me verleid voel door een vrouw, is dat háár schuld. Dus moeten daar zwarte doeken overheen.” Zo wordt de eigen verantwoordelijkheid afgewezen en de schuld bij de ander gelegd. Nadenken over zelfbeheersing wordt als zwakte beschouwd. Peter Dekkers in Opinio over de vraag hoe we onze ‘zachte waarden’ tegen ‘staalharde barbarij’ kunnen verdedigen.
''A woman worries about the future until she gets a husband. A man never worries about the future until he gets a wife.'' FACTS ABOUT MAN & WOMAN
''Het is eigenlijk niet verbazend dat een samenleving die zo’n moeite heeft met het prijzen van jeugdig idealisme ook argwanend kijkt naar mannen van middelbare leeftijd met een duidelijke mening over wat er aan de wereld mankeert. Mensen die er kennelijk op uit zijn om oude mopperaars te ‘ontmaskeren’, geven daarmee slechts uiting aan hun eigen kritiekloze aanbidding van de hedendaagse maatschappij. Verknocht als zij zijn aan het heden, staan ze tegenover de toekomst al net zo vreemd als tegenover het verleden. Zij schijnen nergens een duidelijke mening over te hebben, geen verbeeldingskracht, geen vermogen om ergens van te dromen of op verkenning uit te gaan. Eenieder die wél over een functionerend inbeeldingsvermogen beschikt, zou een uitbarsting van gemopper over de bestaande toestand niet kunnen onderdrukken.'' Frank Furedi in Opinio over de gemakszucht om er per definitie vanuit te gaan dat mopperen niets te maken heeft met de werkelijke wereld.
'Bos heeft de moed gehad de huidige politieke onmacht in een door populistische media gedomineerde samenleving op persoonlijke wijze te laten zien.' Dat zegt Pieter Pekelharing die de moeilijke positie van de PvdA, beaamt maar het simplistische afgeven op de partij hekelt.
'Ideologisch gezien is links op dit moment een kaal geplukte kip, dat is waar. Maar wat ik afwijs, is het ressentiment dat dit iemand - bijvoorbeeld Wouter Bos - is aan te wrijven. Er wordt daarbij volledig voorbij gegaan aan een diepere oorzaak, namelijk het verdwijnen van de publieke ruimte. In die ruimte is de politieke kunst van het compromis essentieel. Intellectuelen kunnen daar niet tegen: die willen liefst zuiver op de graat zijn, intellectuelen hebben een hekel aan rotzooi, ambivalentie en halfslachtigheid. Dat gevoel delen ze met de onderklasse, waardoor ze beide een hekel aan politiek hebben. De Wouter Tapes in Filosofie Magazine
''De uitstekend vertaalde Nagelaten fragmenten zijn niet het eigenlijke hoofdwerk, maar wel een laboratorium, een atelier, een biografie, een encephalogram, een vuilnisvat en een schatkist. Als we niet oppassen kunnen de zeven grijze delen echter evenzeer een grafzerk worden op het werk van Nietzsche, dat frisser en levendiger is dan deze overvolle compilatie. Toch vergis je je dan in dit materiaal, dat je namelijk hoe dan ook niet kunt lezen zonder je er actief toe te verhouden, te kiezen en te verwerpen. Daarom zijn de Nagelaten fragmenten een prachtig monument van een denker aan wie je je vaak ergert, maar die als je eenmaal kennis hebt gemaakt nooit meer uit je gedachten verdwijnt.'' Maarten Doorman over de nagelaten fragmenten van Nietzsche (Cicero, de Volkskrant)
''Als Jeroen Pauw nog meer afstand neemt tot zijn gasten, dan zit hij in een andere studio.'' Marc Marie Huybrechts in De Wereld Draait door
27 April
 ''Desmet krijgt, zegt hij, een ‘akelig gevoel’ bij Marijnissen en de sp: ‘Omdat hun boodschap in tegenspraak is met waar een reële democratie voor staat. Die staat voor een algemeen belang, waarin politici zeggen dat ze bepaalde keuzes gaan maken. Populisten zeggen tegen iedereen: “U hebt gelijk, en wat u zegt gaan we doen.” Dat rücksichtslos kapitaliseren op elk ongenoegen, op elke kritiek – terecht of onterecht, dat doet er niet eens toe – daarin zie ik de sp gelijk aan de lpf.'' Yves Desmet neemt afscheid als hoofdredacteur van De Morgen. Een gesprek in De Groene.
''Vlak voor tijd moest ik weg. De file in. Op naar Apeldoorn. En net op het moment dat ik weg wilde rijden, gebeurde het. Er werd op mijn autoraampje getikt. Ik keek opzij en zag Johan. Een opgewonden Johan. Of hij mijn handtekening mocht! Natuurlijk mocht dat. Er zijn nou eenmaal dingen die je niet weigert!'' Youp van het Hek in zijn rubriek Bob & Youp, altijd te zien op de allerlaatste pagina van VARA TV MAGAZINE. Hier photoshopte Conan de zestigjarige Johan.
Koninginnedag in Amsterdam is een geweldige dag voor bewoners om eens lekker uit hun dak te gaan, te slenteren en te kijken, of iets te ondernemen op de vrijmarkt. Bekijk het Beeldtaal woordenboek van Max Kisman in Oog (De Volkskrant geeft een platform aan kunstenaars)
Mensen die een chirurgische ingreep overwegen om hun uiterlijk te verbeteren, moeten eerst naar een psycholoog of psychiater. Dat zegt psychotherapeut Roefke Carmiggelt. Plastisch chirurgen vinden het een belachelijk idee. Lees verder in Trouw
''Het hoofdhaar is bij voorkeur witblond, terwijl okselhaar, beenhaar en schaamhaar drastisch dienen te worden verwijderd. Tot streepjes geëpileerde wenkbrauwen zorgen voor een permanent verbaasde blik. Als je deze kenmerken op een rijtje zet, doemt het beeld van een kleuter op. Saskia Mulder en Manon Spierenburg op Boekennieuws met een klein boekfragmentje
Mariah Carey's album covers krijgen een restyling in Saudi Arabie.
''Ik blog onder mijn eigen naam, en dat betekent dat ik kwetsbaar ben. Lees dat nog maar een keer: ik ben kwetsbaar. Ik heb daar bewust voor gekozen. Heb je kritiek op mij, kom die dan hier spuien. Doe je dat niet, dan ben je laf. En dan is het inderdaad tijd om te vertrekken.'' Volkskrantblogger Daan Westerink, ik zag op de site van De Volkskrant dat haar potentiele vertrek de meeste aanbevelingen uitlokte van haar collegabloggers.
If 33 people were killed by apples instead of guns at Virginia Tech, there wouldn't be an apple left on the shelves or in the homes of this country until apples could be made safe. Screw your "constitutional right" to have an apple, there is something called the "greater good", and the good of the country takes precedence over your "interpretation" of any amendment in the now defunct anyway constitution. Just ask the spinach growers, and the people who love to yell "fire" in a crowded theater. And why do you always forget the words, "well regulated militia"? We are Getting Tired of Prying Your Guns out of Yur Cold Dead Hand (Huffington Post)
25 April
Quotidiana heeft plotseling kuiltjes boven haar billen
De roep om een mening neemt toe in decibellen: ''Wat ik me nou afvraag: wat vindt Come ervan? Of moeten we het destilleren uit wat hij citeert, niet citeert, wel en niet uit de krant knipt en overtikt?'' Literatuuraire
''Ik ben steeds zo benieuwd naar de persoonlijke mening van meneer CB in dit soort kwesties, het blijft akelijk stil. Is hij beschaamd over zijn lichaam of bevrijd van de rigiditeit uit de opvoedingsmoraal. Kan hij naakten zien en lust overwinnen, bedwingen?'' PF
''Laat die toverkol van een Sunny Bergman in de poep zakken met heur betweterige en bedillerige toontje.'' Conan n.a.v. een quote van de documentairemaakster van Beperkt Houdbaar in Pauw & Witteman. ''Seksualiteit en de dood liggen min of meer in elkaars verlengde. Beide zaken moet je dan ook niet onverdund over kinderen uitgieten. De Staatkundig Gereformeerde Partij betreurt het dat dat gebeurt. Een schoolvoorlichtingsboekje getiteld ‘Ontsnapt uit de dode hoek’ van Paul van Loon en uitgegeven door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat wordt daarom door de SGP geboycot: ‘Onnodig angstaanjagend en pedagogisch onverantwoord.’ Lees De Deurs op Lucas was hier
''Ik reken op de heilige geest. De kerk moet vooral niet meegaan met de waan van de week. We hebben gezien wat er is gebeurd met de liturgie in de jaren 60. Er werd zo gedrumd dat er niemand meer naar de kerk ging.'' Antoine Bodar in Soeterbeeck (Zijn preken downloaden?)
Fake- trailer van de teenage slasher Thanksgiving van Tarantino-protegé Eli Roth.
''Mijn eerste boek Voor God en de sociale dienst, ging over arbeidsongeschiktheid. Dat raakte een gevoelige snaar en ik werd dus voortdurend geinterviewd over de WAO. Daar was ik na afloop dagenlang beroerd van. Ging het nu over mijn boek of over mijn arbeidsongeschiktheid?'' Nicolien Mizee in Vrij Nederland in een gezellig onderonsje met Naema Tahir, Marjolijn Februari en Nelleke Zandwijk over tegendraads leven en schrijven. Man leert de vrouw Economische Onafhankelijkheid
''Ik ben altijd germanofiel geweest. Vind het erg sexy als een man Duits tegen mij spreekt. Maar goed, dat kan ik van mijn joodse man natuurlijk niet verwachten.'' Ex Wife Rosalie van Breemen in Nieuwe Revu
Giel Beelen: 'Ik had een paar keer aan mijn pik moeten trekken voor-dat ik mijn broek naar beneden deed.' Piemelnaakt onder luid gejoel kondigde hij de Sugababes op Pinkpop aan om een statement te maken. Maar voor wie had Giel dan aan zijn pik moeten trekken zodat dat gekrompen ballonnetje ietsjes meer opgeblazen leek? Ik verheugde mij op Franks pik
'Hé hier heb je zo'n zinloos geweld-tegel! Ja. Want zo'n lieveheersbeestje staat toch voor zinloos geweld? Zou er iemand door zinloos geweld omgekomen zijn op het perron?' Zo'n tegel
De 39-jarige seksbom Pamela Anderson herkent zich nauwelijks in de kiekjes die van haar zijn geschoten op het strand. Ze schrok van haar rimpels. Maar alle bespottingen op weblogs ten spijt is het geen reden voor de blondine om zich zwaar geschminkt in het openbaar te vertonen: 'Ik ga geen make-up gebruiken als ik op het strand lig.' |
|
|
|
De Verengelsing van Victoria Koblenko
Taal | Wat een taal!
|
22 April 2007 | 22:47:59
|
''Toen ik de brief kreeg met de mededeling dat ik voor de tweede keer in mijn leven tot de genomineerden voor de Fun Fearless Female Award hoorde, zag ik de column al voor me. Het stuk zou gaan over al die andere nominaties, onverzilverde prijzen en over het feit dat ik het moeilijk vind met complimenten om te gaan. Over de verwachtingen die aan zo'n FFF-titel kleven en over mijn zelfbeeld. Ik vind mezelf zeker Female, daar is weinig twijfel over mogelijk. Het woord Fearless is me ook op het lijf geschreven, maar Fun? Dat is een kant waar ik af en toe met een zaklamp naar op zoek moet, als ik eerlijk ben. Ik lach dan wel het hardst om andermans grappen, maar ik ben zelf niet zo grappig, zoals je in het interview met mij op pagina 24 kunt lezen.'' Victoria Koblenko in de editorial van Cosmopolitan van December 2006
EXTRA: EEN IKJE UIT NRC NEXT
''Toen ik lang geleden mijn diensten als vertaalster aanbood aan een vertaalbureau, was de eerste vraag van de eigenaar of ik, Amerikaanse, liever met hem in het Engels wilde communiceren. Mijn voorkeur voor het Nederlands moet duidelijk hebben doorgeklonken, want vanaf dat moment sprak hij mij nooit in mijn moedertaal aan. Er volgde een prettige samenwerking. Na vele jaren vertelde hij dat hij terminale kanker had. Daarna duurde het nog een tijdje belde voor hij belde om afscheid te nemen. Toch nog geschrokken zei ik: ''I don't know what to say.'' ''So'', zei hij, ''we're finally speaking Englisch.'' Sharon Kortenbach-Henry |
|
|
|
'Mooi hè dames'
Design | Get it!
|
22 April 2007 | 11:23:19
|
|
Bij het doornemen van al het uitgescheurde materiaal kwam ik bovenstaande advertentie tegen uit een damesblad. 'De nieuwe Matiz. Ladies only.' Het was voor het eerst dat ik expliciet een man als 'lustobject' voor een auto zag staan. In de bodytekst staat: 'Mooi hè dames, dit is de nieuwe Matiz. Met zijn verrassende wendbaarheid, kleine draaicirkel en zuinige verbruik dé ideale auto voor in de stad. Daarbij ziet de Matiz er ook nog eens heel trendy uit en is hij verkrijgbaar in 10 frisse kleuren.''
Daaronder staat in kleine lettertjes: 'Prijs Incl. BTW, excl. kosten rijklaarmaken... (misschien niet zo bedoeld, maar toch) Deze auto staat overigens bij de Copy Cat Cars. |
|
|
|
Leesmisser 2
Taal | Wat een taal!
|
21 April 2007 | 09:45:56
|
''Als de publiciteitsgolf van Het schervengericht voorbij is, kan ze voor haar novelle weer op A.F.Th's luisterend oor rekenen.'' (Vrij Nederland)
Ik las niet 'publiciteitsgolf' maar 'publiciteitsgeil'. Leesmisser 1 |
|
|
|
Carver's wrijven
Boek | Let's Love Literature! (or not?)
|
20 April 2007 | 08:57:50
|
'Mike, je slaapt toch nog niet?'
'Nee,' zei hij. 'Op geen stukken na.'
'Je valt niet voor mij in slaap, hè?' zei ze. 'Ik wil niet alleen wakker liggen.'
Hij gaf geen antwoord maar schoof op zijn zij een beetje dichter naar haar toe. Toen ze haar arm over hem heen sloeg en haar hand plat tegen zijn borst legde pakte hij haar vingers en kneep er zachtjes in. Maar vlak daarop viel zijn hand neer op het bed en zuchtte hij.
'Mike? Liefje? Wrijf eens over mijn benen. Ik heb pijn in mijn benen,' ze ze.
'God,' zei hij zachtjes. 'Ik was diep in slaap.'
'Wil je over mijn benen wrijven en een beetje met me praten? Ik heb ook pijn in mijn schouders. Maar vooral in mijn benen.' Hij draaide zich om en begon over haar benen te wrijven, viel toen, met zijn hand op haar heup, weer in slaap.
'Mike?'
'Wat is er, Nan? Wat is er nou?'
'Wil je me overal wrijven?' zei ze, terwijl ze op haar rug ging liggen. 'Ik heb vanavond pijn in mijn armen en benen.' Ze trok haar knieen op zodat er een toren verrees in de dekens.
Hij opende kortstondig zijn ogen in het donker en sloot ze toen weer. 'Groeipijn, hè?'
Ja, God, ja,' ze ze; blij dat ze hem aan de praat had wriemelde ze met haar tenen. 'Toen ik tien of elf was, was ik net zo groot als nu. Je had me moeten zien! Ik groeide indertijd zo hard dat ik voortdurend pijn in mijn armen en benen had. Had jij dat niet?'
'Had ik wat?'
'Dat je jezelf voelde groeien?'
'Niet dat ik weet,' zei hij.
Uit het korte verhaal 'De vrouw van de student' van Raymond Carver
|
|
|
|
Afscheidsbrief van Cho Seung-hui
Persoonlijk | Hoogst / laagst persoonlijk
|
20 April 2007 | 00:57:05
|
Omsingeld door vuile klootzakken en hoeren die in hun onstilbare, geobsedeerde consumptiedrang alles wat mij dierbaar was stukje bij beetje opvraten. Eerst met vork en mes en kleine hapjes, maar op den duur zonder bestek maar met handen en grote happen, ik keek naar mijzelf die fijngemalen werd tussen tanden in wijdopen bekken. Zij kotsten mij na afloop uit en ik voelde mij verplicht om die stinkende smeurie op te ruimen, omdat het niet hun afval was, maar het mijne.
Na afloop veegden zij hun vette vingers en vieze monden af aan mij, ik was hun servet. Zij boerden en lieten scheten in mijn gezicht. Met een minzaam lachje zei de mentor dat ik mij aanstelde. Lamgeslagen. De schijter zat op mijn gezicht, twee anderen hielden mij stevig vast. Ik ademde niet door mijn mond en ik ademde niet door mijn neus, maar moest op een gegeven ogenblik kiezen om niet te stikken: ik koos voor de neus. De bult op mijn hoofd, het tastbare bewijs dat het niet zomaar om een geintje ging woof de mentor weg. Hij weigerde zelfs te voelen of die bult er wel was. Ontkend worden is het pijnlijkst op de momenten dat je smeekt om erkenning. De hamer ligt klaar voor de mentor: eigen schuld, diep gat.
''Waar ik vocht voor mijn leven in een zee van bloed, hadden de anderen bloedpret.''
Hoe minder ik sprak des te meer ik besefte dat er niets te praten was. Als mijn mond openging stond er pijn te wachten. Daarom deed ik mijn mond dicht en hield ik deze ook zoveel mogelijk dicht. Maar de pijn kent geen genade, laat zich niet gevangen nemen, moet eruit.
En vandaag is die dag gekomen.
Ik leed jaren in stilte. Mijn pijn is ongeneeslijk en wordt alsmaar zieker en zieker en is nu dood- en doodziek, ligt op sterven. Ik verbreek de stilte en het lijden voor mijzelf en miljoenen anderen. Ik beloof hierbij plechtig mijn wapens leeg te schieten en net zolang door te gaan totdat er niemand meer over is om dood te schieten. Niemand hielp mij en nu ben ik zo kwetsbaar dat ik ook niemand kan helpen die mijn hulp nodig heeft. Ik help hen alsnog door te doden. Misschien dat er mensen tussen zitten zoals ik, maar dan is mijn kogel voor hen een zegen, want zij zijn net zo kwetsbaar als ik en niet in staat om zichzelf en anderen te helpen. Voor de rest die mijn bestaansrecht heeft afgenomen is mijn kogel een vloek die zij hebben verdiend.
''Ontkend worden is het pijnlijkst op de momenten dat je smeekt om erkenning.''
'Waarom o waarom moest mijn kind dit overkomen?' zullen moeders en vaders zich vandaag afvragen. Eerst richt hun woede zich op mij, maar ooit zullen zij begrijpen dat niet ik maar zij verantwoordelijk zijn voor de dood van hun kinderen; ik ervoer algehele liefdeloosheid en in liefdeloze kinderen die opgevoed zijn door liefdevolle ouders geloof ik niet. Vandaag vermoord ik de liefdeloosheid en zal het verlangen naar liefde drastisch toenemen.
'Hij had minderwaardigheidsgevoelens' zullen de kranten schrijven. Klopt! Maar er zijn twee manieren om hier mee om te gaan: of je maakt anderen slachtoffer of je maakt jezelf slachtoffer. Laat mijn daad een statement zijn voor alle machtswellustelingen. Dit is wat jullie op jullie geweten hebben! Ik ben niet verantwoordelijk voor de doden straks, maar jullie! Mijn doel is dat iedereen die gepest wordt zich gesteund voelt. Geloof me, vandaag word je niet gepest en morgen evenmin en misschien nog wat dagen daarna. Al ben je maar een uurtje van die mensonterendheid bevrijd, dan is het mij waard geweest. De pesters zullen even verdrietig zijn en de gewonde harten van de gepesten zullen een beetje genezen.
Noem mij psychisch gestoord. De paar druppels bloed van mij verdampen binnen een paar seconden op een gloeiende plaat. Waar ik vocht voor mijn leven in een zee van bloed, hadden de anderen bloedpret. Bush zal het volk straks toespreken. Zijn hobby is bloedvergieten, en velen zullen bidden met hem tot een valse god en uitgaan van valse hoop. Ik hoop dat ik hun valse hoop met mij meenneem naar de hemel. Daar zal het verdwijnen. En dat de ware God hen echte hoop moge geven: liefde en gelijkwaardigheid voor de zwakkeren in onze samenleving!
'Hij speelde geweldspelletjes'. Ik zeg u: 'Genieten van echt bloed is erger dan genieten van nepbloed.' Vraag aan iedereen die mij gekend heeft of ik vijandig was en zij zullen zeggen van niet. Zoja, dan liegen zij. Men liegt per definitie, want niemand heeft mij ooit gekend.
Mijn vijandschap vandaag is niet anders op te vatten dan vijandschap voor de vrede en zal tot nadenken stemmen. Mijn leven heeft mij geleerd dat alleen de dood het leven doet waarderen. Ik denk dat de zwakkeren vandaag iets sterker zullen zijn en de sterkeren iets zwakker. En dat sterker- en zwakkerzijn valt alleen positief uit te leggen!
De pijn die velen vandaag zullen voelen was mijn pijn. Dat de sterkeren ondanks de door mij geschonken machteloosheid en wanhoop de zwakkeren mogen helpen. Vertikken zij dit? Dan zal hun machteloosheid en wanhoop alleen maar groeien. De tranen die vandaag en nog jaren daarna worden geplengd zijn ook mijn tranen. De troost die iedereen vandaag nodig heeft, is de troost die ik nodig had en die miljoenen anderen nodig hebben. Nu en voor altijd...
Amen.
Cho Seung-hui |
|
|
|
Voor Ari van Jules Deelder
Nederlandweerleuk | Dichter voor/tegen het leven
|
19 April 2007 | 16:41:51
|
|
Lieve Ari
Wees niet bang
De wereld is rond
en dat istie al lang
De mensen zijn goed
De mensen zijn slecht
Maar ze gaan allen
dezelfde weg
Hoe langer je leeft
hoe korter het duurt
Je komt uit het water
en gaat door het vuur
Daarom lieve Ari
Wees niet bang
De wereld draait rond
en dat doettie nog lang
Dit gedicht van Jules Deelder voor zijn dochter staat betegeld over de gehele wand van de fietsbuis van de Benelux tunnel tussen Vlaardingen en Pernis. (De Cinemagazine animatie van dit Gedicht) |
|
|
|
Stel uw bewustzijn open voor Willem Hietbrink!
Taal | Wat een taal!
|
18 April 2007 | 20:30:28
|
 ''Het latijn bestaat niet in welke moedertaal dan ook. Er heeft nog nimmer ooit een kind vanuit de wieg deze taal als moedertaal leren spreken. Latijn is een geleerde taal. En de geleerde is nu eenmaal de glad verkeerde. De natuur leert niet; de natuur doet. Je kunt zo een miljoen woorden uit alle talen op deze wijze woordbeeldsprekend van Hietbrink krijgen.'' Willem Hietbrink solliciteert zo zachtjes aan naar een tijdelijke aanstelling hier op Comeback. Of nauwkeuriger geformuleerd: ik zou 'm direct aannemen en een prachtkantoor aanbieden waar hij vrijelijk zijn gang kan gaan.
Hoe staat u daar als lezer tegenover? (want de macht van het getal en het enthousiasme kan Hietbrink allicht overhalen om die laatste 800 exemplaren van 'Kwispelen met taal' hier aan te bieden door taaltrailertjes te fabriceren die naar meer smaken. Zoniet, laten we vooral realistisch blijven, dan denken we nadien tenminste dat het Nederlands een belangrijkere taal is dan we dachten)
Encyclopedie = en-zie-kloppen-die
Maatschappij = moet-scheppen....flink opscheppen
Nomaden=die-no-home-hadden
masturberen = Mij-eigenste-paren. Paren is gewoon de eigenlijke geslachtsdaad. Mijn-eigenste-paren is af-rukken = te-rekken...
Amateur = om-'t-eer
Magistraat = de-machtigste-raad
Willem Hietbrink: ''De zuiverheid van de spreektaal heeft nimmer de schrijftaal gehaald. Met andere woorden de ganse schrijftaal is een verbastering van de spreek taal. Ik toon mij niet. Het woord toont zich.''
Literatuuraire: ''Definieert u eens, om uw kunnen te tonen: Literatuuraire?'' Willem Hietbrink: 'liet-ter-raad-eren.'
De eigenlijke kunst volgens Berend Willem Hietbrink |
|
|
|
Leesmisser 1
Taal | Wat een taal!
|
18 April 2007 | 07:09:39
|
|
Weetjes
1. Kees van Kooten heeft hier ook 'last' van en schrijft daarover in Tijdelijk Nieuw!
|
|
|
|
Tommy Wieringa overtreedt regel 10 van Elmore Leonard
Boek | Let's Love Literature! (or not?)
|
18 April 2007 | 07:07:57
|
Elmore Leonard presenteerde 10 Rules of Writing. Regel 10 luidt: 'Try to leave out the part that readers tend to skip.' In de 55ste minuut van dit radioprogramma meent Kenneth van Zijl dat Tommy Wieringa over bepaalde dingen te lang uitwijdt in Joe Speedboot (Egyptische lover van de moeder van Joe, een NSB-verleden en de kritiek van het asfalteren van Nederland). Dat had eruit gelaten moeten worden ('Wat doet dat in dat boek, man!'). Wieringa bestrijdt dit en houdt zich niet aan regel 10.
Uit: Joe Speedboot
'Hij had werkelijk niet vooraan gestaan toen intelligentie en souplesse werden uitgedeeld. Eerlijk gezegd had hij maar één eigenschap en dat was dat hij tamelijk lief was, als liefheid tenminste een eigenschap is en niet een afwijking, veroorzaakt door afwezigheid van het soort wreedheid waar iemand als Dirk zich mee staande hield.' (Tommy Wieringa) |
|
|
|
De Verengelsing van Tom Lanoye (1)
Taal | Wat een taal!
|
18 April 2007 | 00:41:20
|
In het gratis (maar niet goedkope) krantje De Pers van gisteren las ik: 'brazilian wax', 'fruitshakes', 'shopeigenaar', 'extreme sports' zoals 'skydiving' en 'basejumping', 'hypetest', chocaholic', 'castingdirector', 'multinational', 'dollar clearing', 'bitches'. Ook Giel Beelen doet een duit in het zakje: 'Als ik nu op een zonnig terras had gezeten, maar ik zit nu in vergaderen, het is bij 3 FM reuring all over the place. Claudia de Brey gaat weg.'
De Volkskrant is er ook niet van verstoken: rollercoasterfreak, finetuning, no-nonsensemanier. De ombudsman van de Volkskrant besteedde zijn column aan de irritatie die dit oproept: ''Dat Engelse termen uit het internettijdperk en de computerwereld gemeengoed zijn in ons taalgebruik is een feit, niemand heeft het over elektronische post in plaats van e-mail, maar in veel van deze gevallen had het gewone Nederlandse woord niet misstaan. Waarom bodyguard als lijfwacht ook kan?''
Vandaag het allereerste deel van 'De verengelsing van...' Tom Lanoye in Trouw:
''Als men Keynes, één van de grootste economen van onze tijd, vroeg: ’But, mister Keynes, what will happen in the long run?’ dan antwoordde hij: ’In the long run, we will all die.’ Maar het gaat erom wat je in the meanwhile doet. Die meanwhile moet je draaglijk maken. Niet alleen verbloemen of verfraaien, nee: inzichten verschaffen. Goede kunst gaat over die existentiële spanning van wat George Steiner ’het schandaal van de individuele dood’ noemt. Er zijn, hoop ik, verschillende manieren om te sterven en het is misschien zelfs mogelijk om je, op den duur, te verzoenen met die tijdelijkheid, maar in wezen ben ik nog altijd kwaad vanwege het schandaal van die individuele dood. Die kwaadheid kan ik niet alleen maar opkroppen. Daar moet ik iets mee doen. Ik probeer met die kwaadheid iets te maken waardoor ik tóch van die meanwhile kan genieten, van schoonheid die normaal gezien in de natuur niet bestaat. Ik wil op zijn minst de illusies hebben, om ze daarna grandioos mooi te verliezen. Dat verlies compenseer ik door opnieuw te beginnen. En opnieuw. Anders kun je er toch net zo goed meteen een einde aan maken?'' Bron: De Tien Geboden (Trouw)
Nederlandse alternatieven voor onvertaald Engels: De Woordenlijst.
Tom Lanoye(1) - Victoria Koblenko (2) - Coen Simon, filosoof (3) |
|
|
|
De eigenlijke kunst volgens Berend Willem Hietbrink
Taal | Wat een taal!
|
17 April 2007 | 18:04:20
|
Darkness waagt een poging: ''Vrolijk, vroglijk vroeg lijk, lijk in de staat van voor het een lijk was....levend, levendig, vrolijk!''
Berend Willem Hietbrink: ''Als je geen verstand van motoren hebt, kun je ze ook niet repareren en zo is het met woordenherleding precies zo. Vrolijk=ver-rol-ik...alles loopt gesmeerd op rolletjes. Heb je van die motoren geen verstand dan moet je er van afblijven...anders wordt het alleen maar erger.''
Darkness: ''Waar komt het woord motor/motoren eigenlijk vandaan?''
Berend Willem Hietbrink: ''Moet-horen=motoren.... moet je toch eens horen daar komen ze weer....die motoren... moet-horen...onbedwingbaar die motoren....alleen maar afzetten die motoren anders blijf je ze horen. En... dat is de eigenlijke kunst. Je moet namelijk ook kunnen associeren totdat je het juiste woordbeeld hebt van hoe het woord is ontstaan.''
Vanavond weer een nieuwe taalles van Berend Willem Hietbrink in Man bijt hond! |
|
|
|
'Be a sadist': 8 schrijfadviezen van Vonnegut
Boek | Let's Love Literature! (or not?)
|
16 April 2007 | 07:47:41
|
 ''Kurt Vonnegut was een moeilijk te categoriseren schrijver. Hij cultiveerde die status met gretigheid. Maar zijn humor en originaliteit redden hem dikwijls.' (NRC) Hier 8 schrijfadviezen van Kurt Vonnegut ten aanzien van het korte verhaal uit Bagombo Snuff Box.
1. Use the time of a total stranger in such a way that he or she will not feel the time was wasted.
2. Give the reader at least one character he or she can root for.
3. Every character should want something, even if it is only a glass of water.
4. Every sentence must do one of two things - reveal character or advance the action.
5. Start as close to the end as possible.
6. Be a sadist. No matter how sweet and innocent your leading characters, make awful things happen to them -- in order that the reader may see what they are made of.
7. Write to please just one person. If you open a window and make love to the world, so to speak, your story will get pneumonia.
8. Give your readers as much information as possible as soon as possible. To heck with suspense. Readers should have such complete understanding of what is going on, where and why, that they could finish the story themselves, should cockroaches eat the last few pages.
|
|
|
|
Niet genoeg schedels
Boek | Let's Love Literature! (or not?)
|
16 April 2007 | 07:23:52
|
 'Weet je, als limousines extreem lang waren, had je geen chauffeur meer nodig. Dan stap je gewoon achter in, loopt de limousine door en stapt er voorin weer uit, en dan ben je waar je wezen moet.'
'Enfin, ik las iets heel interessants in National Geographic, namelijk dat er nu meer mensen leven dan er in de hele geschiedenis van de mensheid zijn doodgegaan. Met andere woorden: als iedereen op hetzelfde moment Hamlet wil spelen, zou dat gewoon niet kunnen omdat er niet genoeg schedels zijn.'
'Ik mag niet eens afgelikte boterham zeggen,' zei ik tegen hem, behalve als ik een echte boterham bedoel die iemand heeft afgelikt.'
Uit: Extreem luid en ongelooflijk dichtbij |
|
|
|
Writerrooms & Literary Bars
Boek | Let's Love Literature! (or not?)
|
15 April 2007 | 13:06:52
|
De Britse Schrijver Will Self over de kamer waarin hij stoeit en sleutelt: ''The laptop computer is teeny. I loathe computers more and more, so I have one I can shut down and shelve like a book. On the right of the desk is one of the two Olivetti Lettera 22s I own - beautiful machines. On top of it is the typescript of my next novel, The Butt. My books begin life in notebooks, then they move on to Post-it notes, the Post-its go up on the walls of the room. The shaggy patch of them in the middle of the wall (they're stuck to a map of the Isle of Grain, my spiritual home) are all short story ideas, tropes, metaphors, gags, characters, etc. When I'm working on a book, the Post-its come down off the wall and go into scrapbooks, which is why the wall to the left of the window has Post-it alopecia - that's where some of The Book of Dave was stuck up. I can't throw anything away. Anything. I'm going to end up like one of those old weirdos who lives in a network of tunnels burrowed through trash - yet I do not fear this.'' MEER KAMERS VAN BRITSE SCHRIJVERS?
|
|
|
|
Een scene uit Temptation Island
| Should I Stay or Should I Go?
|
13 April 2007 | 23:06:40
|
 Co Rowold is voice over van Temptation Island: 'Vrijgezel Yoni grijpt zijn kans. Maar er zijn meer kapers op de kust.' & 'Het feestgedruis barst los.' & 'En Dave is ook niet heiliger dan de paus.' Nou vooruit nog eentje dan: 'De bom barst. Bianca hoort dat ze getongzoend heeft wat niet waar is.' Hij is ook the leading man die met 'breaking news' komt en de vragen stelt bij het altijd emotionele onderonsje bij het kampvuur (mannen krijgen confronterende beelden te zien). In de nu volgende scene komt hij met zijn labtop het tuinterras op ('Breaking news').
''Ik heb een belangrijke mededeling voor jullie. Vanochtend hebben jullie allemaal een leugendetectortest gedaan. En dat hebben de vrouwen ook gedaan. Voor één van jullie betekent dit slecht nieuws... Frederik... Jullie hebben vijf jaar een relatie en toch blijkt dat jullie nog donkere geheimen hebben.'' Rowald overhandigt hem de labtop zodat hij de leugendetectortest van zijn vriendin Veronique kan zien. Presentatrice De Kock stelt de vragen, de bediener van de leugendetector doet zijn duim omhoog of omlaag als het klopt of niet.
'Ben je liever met iemand anders samen?' 'Ja.' 'Heb je meerdere keren op het punt gestaan om de relatie te verbreken?' 'Ja'. Voel je je nog steeds fysiek aangetrokken tot je partner?' Ze denkt een tijdje na en zegt 'nee'.
Rowold tegen de uit het lood geslagen Frederik: 'Wat denk je nu?' Frederik: 'Ik voel me gewoon niet lekker, nu.' Rowold: 'Stel dat ze op dit moment voor je zou staan, wat zou je haar zeggen?' Frederik: 'Dat ik nog altijd van haar hou en me wel fysiek aangetrokken voel tot haar. We hebben het erover gehad en ik dacht dat het opgelost was. En nu blijkt misschien niet. Ik voel me rot van binnen.'
Frederik is van de kaart, ligt te treuren op bed. Een mede-eilandbewoner troost hem: 'Ze heeft 'nee' gezegd, maar je hebt niet gezien wat de leugendetector zei.' Frederik: 'Dan moet je geen 'nee' zeggen.'
Vier afleveringen nam Comeback op en hij heeft ze alle vier gezien gisternacht (wel een hele hoop doorgedraaid zoals dat waarzeggergedoe, de leugendetectortests en de leuke doe-uitjes) 'Niet zuigen hè. Niet zuigen!' 'Dat was likken.' 'Rotzak! (lachend)' Aanstaande maandag: De vocabulaire van Temptation Island.
''Ook de zesde jaargang van Temptation Island heeft zijn onbedoeld komische Vlaamse stel: Frederik en Véronique. Zij maakt zich nogal zorgen, want volgens haar heeft hij een gigantisch libido. Hoewel ze dat niet veel later lijkt te weerspreken: hij blijkt voor het liefdesspel altijd eerst in een 'boekske' te moeten kijken. Niettemin zullen de verleidsters hem niet aankunnen, want Frederik is 'goe gebouwd.' Daarmee lijkt ze niet op de witte kippenborst van haar vriend te duiden. '' Paul de Lange op NU |
|
|
|
Tijdens de Matthäus-passion kotsen in de mond
Film | Uitkijken! (?)
|
13 April 2007 | 13:05:00
|
Lilja 4-ever was een aanslag op mijn rechtvaardigheidsgevoel. De mensonterende sfeer greep mij al snel naar de keel en kneep steeds harder en harder. Ik snakte naar een beetje warmte en de spaarzame momentjes waarop die er was kon ik even naar lucht happen, op adem komen, gepaardgaande met een traantje.
Kind wordt in de steek gelaten en moet zichzelf maar zien te bedruipen. Ze raakt alles kwijt en bevindt zich in een hel. Er gloort hoop aan de horizon: ze wordt verliefd op een leuke jongen die rijk is bovendien (een loverboy) en komt terecht in de georganiseerde mensenhandel. Een nostalgisch verlangen maakte zich van mij meester: de hel waarin ze zich eerder bevond met een vriendje (haar 'broertje') op een mistroostig klein flatje in een buitenwijk in Rusland zonder electriciteit, water en warmte was nog zo beroerd niet als haar 'Nieuwe Leven' in Zweden. Een happy end ontbrak. De dood als verlossing. Het schokkende was wel dat ik daarmee vrede had. Deze hartverscheurende film kon geen Happy End hebben, zou daarmee haar geloofwaardigheid verliezen. Toevoeging: de regisseur Lukas Moodysson is een manipulator pur sang. De tragiek en symboliek is zwart/witretoriek en hij is ook niet wars van vals sentiment: hij toont geen greintje mededogen met de mensenhandelaars, met een hakbijl hakt hij al het ijs rondom je hart weg, zich niet bekommerend of hij daarmee ook niet je hart raakt. En dan? Dan overspeelt deze cinematerrorist zijn hand met 'Hole in my heart', de grenzen van het effectbejag overschrijdend waardoor je met afgrijzen afstand houdt en de betrokkenheid met de slachtoffers mist, hoogstwaarschijnlijk omdat ze vooral ook dader zijn en zwelgen in hun lijden en daarin de grenzen opzoeken. Ja Moodysson, ik begrijp het: lijden zonder doel is het ergste dat de mens kan overkomen. Helemaal als dit in betrekkelijke welvaart geschiedt (het grote verschil met Lilja's lijden).
''De vele ranzigheden hebben geen andere functie behalve dan het zielige hoopje mens te laten lijden, dat ook lijdt tijdens armzalige pogingen om aan dat lijden te ontsnappen.''
Moodysson over Lilja 4-ever: 'De bedoeling is dat je gaat zitten en het gevoel hebt dat je wordt overreden door een trein. Ik ben er niet op uit dat mensen de zaal verdrietig of teleurgesteld verlaten, maar dat ze boos worden. Razend.' Lilja werd door iedereen verraden die zij vertrouwde. Haar ijskoude tante over haar geldgebrek: ''Doe zoals je moeder: ga naar de stad en ga met je benen wijd.'' Mochten we in Lilja 4-ever nog hopen op een beter leven voor het meisje, want zoals Gorbatsjov ooit zei: "Hoop sterft het laatst.', is de hopeloosheid al direct waarneembaar in het varkenshol in Zweden (een flatje in Zweden) in Hole in my heart. De vele ranzigheden hebben geen enkele andere functie behalve: het zielige hoopje mens te laten lijden, dat ook lijdt tijdens armzalige pogingen om aan dat lijden te ontsnappen. Een mix van Big Brother en Jeroen Bosch dat ontaardt in een aggressieve orgie waarin de personages ondergeschikt zijn gemaakt aan de akelige sfeer (ging ten koste van de diepgang; de montage sleepte mij niet mee in hun misere). Volgens de Britse krant The Guardian is het 'a naive and unpleasant piece of arthouse über-smut'.
Geen middel laat Moodysson onbeproefd om het zinloze lijden van de mens erin te rammen: ''We hebben wel een paar rare experimenten gedaan bij deze film. Omdat ik iets met getallen heb, bedachten we een systeem dat op cijfers gebaseerd was. De editor moest dan telkens zeven seconden terug spoelen, of juist zeven seconden vooruit. Het was een enorm geavanceerd systeem. Een paar van die experimenten hebben de film gehaald, maar de meeste werkten niet echt. Maar soms krijg je op die manier combinaties van beelden waar je anders nooit op gekomen was, maar die op een rare manier wel bij elkaar blijken te passen. Ik geloof niet dat dat toeval is. Het heeft te maken met het loslaten van jezelf, en hulp krijgen van iets of iemand anders.''
Het impressionistische gebruik van de videocamera werkte op mijn zenuwen. Overbelichte, flikkerige, springerige, fletse beelden, losse fragmentjes van barbie en ken die het met elkaar doen - benen vliegen eraf, snapshots van bloederige vagina- en openhartoperaties om de zelfdestructie er flink in te peperen waar de willoze poppen Richard, Gekko en Tessa (amateur pornofilmmakers annex acteurs) en de verloederende tienerknul Eric (zoon van Richard) zich schuldig aan maken. Die laatste luistert met een koptelefoon naar oorverdovende Industrial Music (fabriekgeluiden), terwijl hij dag in dag uit in bed ligt. Ergens zegt hij: 'Ik doe niks.' En dat is inderdaad wat je ziet: hij doet niks en maakt zo nu en dan een opmerking (gefilmd met groene nachtkijker) over de erbarmelijke staat van de mens die vroeger vier armen en benen had, doorgesneden werd en sindsdien op zoek is naar die andere armen en benen om weer compleet te worden. Tevergeefs.
''Verder nog een gesprekje op de bank over het kutje van Tessa dat vies ruikt, omdat ze teveel doucht en scheert. Er valt niet te spotten met de natuur.''
 De hallucinerende verveling waarin zij alle vier verkeren is soms best aardig in beeld gebracht (het knikkerspelletje tussen Richard en Gekko in de gang of het schieten met een luchtbugs op een doos waar een playmateposter op is geplakt: de vagina wordt één groot gat, voetballen met de deuren als doelen), maar beklemmend was het voor mij niet. De über-smut' verveelde me.
De tweede keer dat ik moest lachen (straks de eerste keer): Richard zegt: 'Proost op ons. Drie losers die nergens heen kunnen, dus gaan ze maar bij twee andere losers zitten.' De vierde loser heeft geen honger en ligt op bed met een koptelefoon om het gekreun, gebonk en gehijg van de neukpartijen van zijn pa niet te horen. Maar nu gaan ze toch eten? Hun schranzen maakt ook veel geluid. Het ongebreidelde consumentisme wordt zo verbeeldt: men propt Tessa helemaal vol met voedsel, een worst is een pik die zij pijpt, een spuitende ketchupfles, pissen in een wijnglas; zuipen kreng!, en kotsen in de mond terwijl de Matthäus-passion ten gehore wordt gebracht. Ik kreeg er een onpasselijk gevoel van. Precies wat de regisseur beoogde, maar de getoonde lelijkheid was eerder saai en nietszeggend dan confronterend. We zien een close-up van Tessa's nieuwe vagina en doorboorde kontgaatje. Ze wrijft over het plekje tussenin: 'dit is de enige plaats, waar ik nog maagd ben.' Zoon wijst vader erop dat hij homoseksueel is, want hij vernedert de vrouw en neemt Tessa altijd maar van achteren, terwijl Gekko haar van voren penetreert. Zo ontmoeten jullie lullen elkaar, analyseert hij zijn vader die natuurlijk een keer gaat breken, 'al zit er nog een velletje tussen.'
Gekko: ''We gaan je vermoorden.'' Tessa: ''Wat ga je dan doen?''
Verder nog een gesprekje op de bank over het kutje van Tessa dat vies ruikt, omdat ze teveel doucht en scheert. Je moet niet spotten met de natuur, luidt hun conclusie. Tessa hoort het en is gekwetst en boos: 'wat willen jullie dan, ik zal mij niet meer douchen en scheren, ik word een beest!' Dat behelst de thematiek van Moodysson: de mens die een beest wordt zodra de onschuld is verdwenen. In zijn ogen wordt de onschuld ons allen hardhandig ontnomen (alhoewel zijn film Together volslagen anders is: het optimisme, de hoop en de onschuld wordt hierin juist hervonden).
De eerste keer dat ik moest lachen:
Gekko met bivakmuts, Richard met motorhelm en camera. Gekko: ''We gaan je vermoorden.'' Tessa: ''Wat ga je dan doen?'' ''Tenminste zo zal het voelen als we je tanden uit je mond hebben geslagen, je neus kapot hebben geslagen, en je met deze knuppel hebben verkracht. Alles zal onder het bloed zitten. Dan voelt het misschien alsof je dood bent. Of misschien wil je gewoon dood, omdat het zo'n pijn doet. We scheuren je kut uit elkaar. Je knieschijven, daar en daar. Het zou zo mooi zijn om gewoon.. (hij dreigt te slaan). Echt hard, zo ontzettend hard dat je er trillende vingers van krijgt.'' Gekko slaat met de honkbalknuppel tegen de muur. Ik lach. Op alle produkten (food en non-food) zie je een mistig plaatje op het merkje. Zo ook op de honkbalknuppel. Zoon Erick komt naar binnen: 'Wat zijn jullie in godsnaam aan het doen, jullie zijn gestoord!' 'We zijn maar een beetje aan het dollen' zegt zijn vader, 'Het is een geintje.' De cinematerrorist: 'Soms moet je de tijd nemen voor je gaat roepen of een film goed of slecht is. Ik heb er geen probleem mee dat mijn films zich gewelddadig gedragen tegenover het publiek.' Geen film in elk geval om nog eens te zien, want het geweld is niet fraai in beeld gebracht. Dat kun je als reden opwerpen om 'm juist een herkansing te geven, maar daarvoor genoot ik te weinig van mijn 'ongemakkelijke gevoel'. Wat dus betekent dat mijn ongemakkelijke gevoel tijdens het kijken naar films er voldoening uit wil putten. En dat is kennelijk alleen mogelijk als de film 'mooi, ontroerend of subtiel' te noemen is en ik mij emotioneel betrokken voel. Het laagje ijs rondom mijn hart vroor dikker en dikker. De hakkende Moodysson ten spijt. Ik heb liever dat het ijs smelt.
|
|
|
|
De dwangmatigheid van Immanuel Kant
Persoonlijk | Op de divan
|
12 April 2007 | 09:29:10
|
"Men moet altijd handelen volgens een regel waarvan men zou willen dat het een algemene wet is.' Immanuel Kant vervulde nooit eindigende plichten en beheerste als starre, dwangmatige persoonlijkheid de kunst om zichzelf en ook anderen tot slaaf te maken. De Duitse filosoof wordt ingedeeld bij 'De controleurs van het leven' in Man zonder grenzen van de psychoanalyticus Andrea Gysling. In dit boek gaat zij mannen te lijf die anderen heimelijk of openlijk alleen maar gebruiken of misbruiken om hun mannelijkheid op te poetsen en hun zwakke ik te ondersteunen. Haar uitgangspunt is dat mensen met bijna ongelooflijke precisie onbewust de partner kiezen die zich op hetzelfde emotionele niveau bevindt als zijzelf.
'Kant is nooit getrouwd geweest. Dat zou een hel geweest zijn, dat staat wel vast.' Ik heb de dwangmatige handelingen van Kant bijeengeraapt zonder de opmerkingen van Gysling (voert te ver door).
Elke morgen om vijf uur liet Kant zich door zijn bediende Lampe wekken met het militaire bevel: 'Het is tijd!' Tot één uur werkte hij en het middagmaal moest ook klokslag één uur op tafel staan ongeacht hoe interessant het thema ook was waarmee hij zijn hersenen pijnigde. Zijn dagelijkse avondwandeling begon precies om zeven uur en om tien uur ging Kant naar bed. Vrije tijd was voor Kant iets ondenkbaars. De dagelijkse knieval voor de macht der gewoonte voorkwam wanorde en onzekerheid en vermoedelijk ook de doorbraak van agressieve opwellingen. Kant als slaaf van zijn eigen gewoonten en zelfbedachte spelregels. Zijn zeer geslaagde aadrijkskundecolleges berussten uitsluitend op het vlijtig bestuderen van reisliteratuur, want reizen deed hij niet. Als hij 's middags bij het lezen telkens ter verpozing naar de kerktoren van Lobenicht keek, dan moest het uitzicht altijd en eeuwig hetzelfde blijven. Toen enkele opgroeiende populieren in de tuin van de buurman met hun onbeteugelde levendigheid het waagden het uitzicht te veranderen en te verstoren, kreeg Kant de buurman zover dat hij de bomen kapte.
''Als hij 's middags bij het lezen telkens ter verpozing naar de kerktoren van Lobenicht keek, dan moest het uitzicht altijd en eeuwig hetzelfde blijven.''
Hij verhuisde uit zijn verblijf aan de Magistergasse vanwege het lawaai van Poolse schepen. Hij vertrok uit het huis van loterijdirecteur Johann Jacob Kenter, omdat hij het kraaien van de haan als onverdraaglijke hinder ondervond. De bewoners van de stadsgevangenis mochten niet van hem zingen. Met een brief aan de politie kreeg hij dit voor elkaar. Dus kon hij eindelijk aan de Schlossgraben wonen. Muziek kon Kant niet verdragen want slecht te controleren en werkend op je emoties. Muziek doet met je wat ze wil. Hij kende een zorgvuldig berekend systeem van gezondheidsregels, bepaalde samenstelling van de maaltijden, legde voor tientallen jaren de duur van zijn slaap vast, zelfs het soort bed en de manier waarop hij zich toedekte. Wandelingen maakte hij alleen, niet om zich in zijn gedachten niet door anderen te laten storen, maar om zich niet aan reumatische affecties bloot te stellen als hij zijn mond opendeed om te praten. Het was hem onaangenaam als hij een bekende ontmoette, die met hem opliep, omdat hierdoor het gevaar ontstond dat hij sneller moest lopen dan anders en in transpiratie geraakte. Om ook in huis nu en dan tot beweging te worden gedwongen, legde hij zijn aantekenboekje op enige afstand op een stoel en zorgde zo voor beweging.'' Uit: Man zonder grenzen - over echte en dubieuze mannelijkheid van Andrea Gysling
Een gesprek met Jabik Veenbaas en Willem Visser, zij vertaalden één van de hoogtepunten van de filosofie: Dee kritiek van de zuivere rede van Immanuel Kant; wat weten wij & wat kunnen wij weten?
Rob Schouten in Trouw
’Karakterneurosen zijn bepaalde, van persoon tot persoon verschillende soorten afweermethodieken, die in allerhande situaties steeds weer, inadequaat, al te absoluut en star de reactie- en gedragspatronen bepalen, welke echter niet als vreemd aan de persoon worden gepercipieerd.’
Lees ik in een naslagwerk. Ik ben zo’n neuroot. Alleen al het feit dat ik dat soort dingen precies ga nazoeken alvorens iets te durven beweren. Maar nog neurotischer gedraag ik me aangaande de klok. Als ik mij voorgenomen heb om tien over half elf het huis te verlaten, sta ik met mijn horloge in de hand, of met de klok van teletekst aan, te wachten tot het precies tien over half elf is en zet ik dan pas mijn eerste stap. Wat dat ís, kan ik niet goed uitleggen; mijn horloge kan best een minuut achter of voor lopen en op tv zullen ze ook niet precies de atoomtijd tonen, toch moet het voor mijn gevoel precies de met mijzelf afgesproken tijd zijn. En als ik ergens te vroeg aankom blijf ik buiten ronddrentelen tot mijn klok aangeeft dat ik eindelijk mag aanbellen. Zo’n neurose is geloof ik een heel gewoon verschijnsel, dat de meeste mensen niet eens opmerken. Neem Frits van Egters, de prototypische held uit De avonden. Eerste pagina: ’Hij werd opnieuw wakker. Het was twintig minuten over zes.’ Pagina twee: ’Tien voor zeven,’ mompelde hij, op het horloge turend.’ Even verderop: ’Het was vijf minuten over half acht.’ Enzovoorts. Deze column van Rob Schouten lezen? |
|
|
|
Sigaret is afkomstig van 'zuug eruut' (Nederlands als oertaal)
Taal | Wat een taal!
|
12 April 2007 | 08:14:54
|
De morosoof (een waanwijze, iemand met een evident absurde theorie over het bestaan) Willem Hietbrink bewijst in 'Kwispelen met taal' dat het Nederlands de moeder aller spraken is.
Sigaret is afkomstig van 'zuug eruut', condoom van 'gom doe om' en paparazzo van 'papierrotzooi'. En waarom zeggen de Engelsen cow, omdat een koe 'kauwt' natuurlijk. Hietbrink is ook de ontdekker van het taalworteltrekken, een methode om een woord te ontleden in meerdere woorden. Zo is 'resultaat' te herleiden tot 'er-is-al-dat' en 'bordeel' tot 'paard-hol'. Baard is eigenlijk het woord behaard. Hospitaal is samengesteld uit Huis, bed en hal. Zijn vindingrijkheid bleek afgelopen dinsdag maar weer eens in Man bijt hond waar hij taalles geeft. Hij noemde een hele rits honden op. ''Een bouvier? De Fransen gingen ermee aan de haal, maar het betekent boevenvanger.''
Het woord drugs heeft alles met drogisterij te maken. In de 'droogkisterij' lagen vroeger de kruiden te drogen. Coke is hetzelfde als kauw-ik; speed werkt 'spoedig'; van heroïne maak je van je lichaam een 'ruïne' en van alcohol sla je op hol...
Agenda ontleend aan Latijn agenda, letterlijk ‘dingen die gedaan moeten worden’, meervoud van agendum, een vorm van het werkwoord agere ‘handelen, doen’. De agenda is begonnen als kerkelijke term ‘opsomming van de te verrichten handelingen en gebeden (van een kerkdienst)’. Bij uitbreiding is de term ook in het dagelijks leven terechtgekomen.
|
|
|
|
'Why the fuck you tell me this?'
| Should I Stay or Should I Go?
|
09 April 2007 | 16:51:07
|
 Amerika in de tachtiger jaren: de republikein Ronald Reagan is aan de macht. Roy Cohn (Al Pacino) is de meedogenloze advocaat die vol trots verhaalt over zijn grootste succes tot nu toe: de doodstraf bezorgen aan de (onschuldige) Joodse Ethel Rosenberg voor landverraad. Cohn deed dat om carriere te maken en uit overlevingsinstinct; het verbloemen van twee eigenschappen die hem de kop zouden kunnen kosten: zijn jood- en homozijn. 'Ik ben een heterosekueel die seks met mannen heeft.'
Na de allereerste aflevering van de serie Angels in America was ik verkocht. Cohn's bezoekje aan de dokter waar hij te horen krijgt dat hij aids heeft: ''Ik heb geen aids, ik heb leverkanker.'' ''Come on Roy, this is absurd'' probeert de dokter nog. Alleen een topacteur als Pacino kan zo'n scene geloofwaardig brengen. In deze serie wordt de wanhoop van de mens geniaal tot uitdrukking gebracht. Zelfbedrog en hypocrisie leidt tot intense pijn. En eenzaamheid, ziekte en verval is de ware bestemming van de mens. ''Luister goed, voor eens en altijd: Roy Cohn heeft leverkanker. En als je ook maar tegen iemand zegt dat ik een homo ben dan zorg ik ervoor dat je je beroep kwijtraakt, en dat je nergens meer aan de bak komt. Je weet dat ik ertoe in staat ben.''
De strijd met de dood waarin Cohn raakt verzeild is meeslepend (dat geldt voor alle hoofdpersonages trouwens) en wordt dus in deze scene ingeleid ('Why the fuck you tell me this?') |
|
|
|
Important factor typewriter: that reiterative click-clack sound
Boek | Let's Love Literature! (or not?)
|
07 April 2007 | 10:31:10
|
''But in the cool climes of the book there is one burning ember, and that is the notion that typewriters made writers feel they were being dictated to. Wershler-Henry returns to this idea again and again. He says that not only Burroughs but also Paul Auster and others felt haunted, controlled, by their typewriters. This makes sense, if only as a modern version of an ancient poetic theory. (The muse spoke to Virgil; the nightingale spoke to Keats; the typewriter spoke to us.) It may also be a species of wish-fulfillment. Most writers don’t know where their ideas come from, or whether they are any good, really. How nice, then, to imagine that they were produced by some independent agency, which, if rather spooky, seemed to know what it was doing. In all this, however, I think that an important factor is the sheer sound of the typewriter, that reiterative click-clack.'' The Typing Life - How writers used to write (New Yorker) |
|
|
|
De boektas is autobiografisch
Boek | Get it!
|
04 April 2007 | 10:50:03
|
|
Daarin voelt een pas aangeschaft boek zich pas thuis; als ware het een wiegje. Stijlvol kun je blijk geven dat je tot het koninkrijk der lezers behoort. Natuurlijk zijn wij mannen niet geinteresseerd in die boektas, maar in de draagster ervan! Want de boektas is autobiografisch. Ik kijk in 'het wiegje' en bereid me voor om te glimlachen. LEEG. Nou ja zeg: geen boek! 'Hmm, zakdoekjes. Je hebt veel verdriet gekend? 'Nee ik ben snipverkouden.' 'Ha condooms. Je bent van de vrije liefde?' 'Dat zijn ballonnen om de studentensocieteit op te fleuren, sukkel!'
|
|
|
|
|
|
Vergeet 