Een jongetje van acht zit op de achterbank van de auto. ''Ik weet niet of ik gelukkiger zal worden als ik een meisje wordt. Ik zal wel gelukkig zijn. Dat weet ik zeker. Maar niet of ik gelukkiger ben.'' Afgelopen zaterdag betraden twee dikkerds de gevreesde stip van Idols. Alletwee door naar de theaterronde onder het mom van amusement: vette cliffhangers. De minst dikke kreeg te horen van Gordon dat ze echt moest afvallen. De allerdikste ontving het advies om zich af af te kleden. 'Niet zo bloot.' Twee visies op dikheid. 1. Je kunt nog afslanken, doe je best. 2. Je zult altijd dik blijven, verberg het maar zo goed en zo kwaad als dat kan.

 

Gisteravond zag ik de indringende documentaire Valentijn, over een genderkind. Altijd jongen blijven is uitgesloten tenzij er een radicale omslag plaatsvindt. En verbergen is evenmin een optie wanneer je zoon al van jongsaf aan dochter wil zijn. Nee, dit valt niet te vergelijken met overgewicht, iets waar je eventueel van af zou kunnen komen of dat met een uitgekiende kledingcombinatie minder opvalt.

 

Hij is vastbesloten danseres te worden, maar hij mag niet op de balletschool bij de meisjes. Duidelijk maken dat hij moet leren leven met zijn jongenszijn is het eerste dat je als buitenstaander invalt. Maar dit portret maakt inzichtelijk dat dit juist uit den boze is. Als stil protest laat hij zijn haren groeien om zich toch vooral meisje te kunnen voelen tussen al die jongens. Te lang haar volgens de balletschool. Eerst moest hij eindeloos zeuren bij zijn ouders om zijn haar te laten groeien. Op een gegeven moment gingen ze akkoord. Ach, het is maar haar.

 

De buitenwereld echter blijkt moeizamer te overtuigen. 

 

Zittend in de jongenskleedkamer doet hij zijn broekje uit. Spillebenen. Twee staartjes in het haar. Haast haar stompt een klasgenootje een ander klasgenootje op de schouder. Er wordt om haarheen gedold en gestoeid. Zijn vriendschap met hartsvriendinnen staat onder druk. Wie is Valentijn nou. Hij is geen jongen, maar ook geen meisje want zijn ontwikkeling loopt anders. Hij praat niet over jongens. Hij weet niet wat verliefd zijn is, dat mist hij. Valentijn: ''Hoe kan ik nou iets missen als ik niet weet wat het is?'' Het feit dat Valentijn een camera toelaat geeft al aan dat ze sterk genoeg is om zijn einzelgangerrol te aanvaarden. Op den duur is hij het zat dat zijn ouders iedereen altijd maar inlichten over zijn bijzonderte. ''Ik wil gewoon zijn wie ik ben zonder al dat gedoe.''

 

 

Het uitschelden voor 'meisje' is ook weer een compliment. Opvallend is de veerkracht die Valentijn toont, de zelfbewustheid druipt ervan af en dwingt respect af. Daar komt Valentijn met zijn vriendinnen die hem steunen, 2007, nog even op het gras zittend voor de laatste evaluatie. Van een isolement geen sprake. Ze danste zelfs in de disco en moest niks hebben van de stoppels van een gozer die ze voelde in haar nek. ''Nee hij had het niet door.''

 

Ik moest haast een traantje wegpinken, werd ontroerd door de stralende Valentijn. Hiervoor is maar een oorzaak en dat zijn de ouders. Zij baarden opzien. Een documentaire lang. Onvoorwaardelijk stonden zij achter Valentijn ondanks mensen als de balletleraar die bang was dat ze hem stimuleerden, beinvloedden door zich nonstop te buigen over tal van dillemma's. Een psycholoog in te schakelen, alle leraren en leerlingen inlichten wat er met Valentijn aan de hand is. Openheid betrachten, niet verstoppen.

 

Gearmd lopen moeder en dochter (Valentijn op roze laarsjes en in een jurk) op weg naar een spuit. Een pubertijdsremmer om de pubertijd uit te stellen zodat je nog kan beslissen of je vrouw wilt worden. Wanneer je dit achterwege laat wordt het later veel problematischer om je alsnog om te bouwen.

 

 

De amateurbeelden met een videocamera bewijzen dat het ontkennen van zijn gevoel onmenselijk is. ''Dit is het allermooiste cadeau dat ik ooit gekregen heb!'' kirt Valentijn als hij een barbiepop krijgt. Hij weet ook al hoe de naaimachine werkt. Hij doet net alsof hij zich opmaakt, doet vrouwenkleding aan en is op en top in zijn element. Zodra hij dit moet onderdrukken raakt hij in zichzelf gekeerd. En dan. Drie weken gaat hij op vakantie naar Italië. En hij mag daar als meisje in jurkjes en bikini's rondlopenlopen. Niemand kent hem, dus niemand stelt vragen. "We stelden het voor, niet per se om hem te plezieren, maar omdat hij gewoon wat langer in die rol moet zitten om te kijken of hij dat fijn vindt", zegt Valentijns moeder. We zien Valentijn in Italië in een wit jurkje uitleg geven over barbiepoppen in een winkel. ''Dit is Ken, de notenkraker die verandert in een prins.''

 

Heb ik er behoefte aan om mij vrouw te voelen? Neen. Je beschermd weten door haar schoonheid is voor mij de seksuele aantrekkingskracht. Doodvermoeiend lijkt het mij om als vrouw hem altijd maar uiterlijke schoonheid te bieden om hem te verleiden. De troost, een praatje waarbij het gezonde verstand zegeviert, een sterke schouder waarop zij kan uithuilen oftewel de mannelijke bescherming is zoveel eerlijker! De liefheid waar zij behoefte aan heeft tot uitdrukking brengen wat haar nog liever maakt wat mij weer liever maakt wat haar weer liever maakt is een proces dat ik als man wil ondergaan en niet als vrouw om de doodeenvoudige reden dat haar uiterlijke schoonheid mijn innerlijk bereikt en mijn innerlijke schoonheid haar uiterlijke schoonheid. Haar kwetsbaarheid die mijn kracht fenomenaal relativeert. We laten onze zwakte op kracht komen. Bevrijdend!

 

Anders gezegd: mijn lichaam is bijzaak, mijn geest hoofdzaak. Voor de vrouw geldt het meestal andersom. Zij pakt zichzelf in en hij pakt haar uit. Zij geniet ervan als zij zichzelf inpakt, maar ook als zij wordt uitgepakt (al moet hij dan wel schone handen hebben). Terwijl ik zonder dat vervelende pakpapier mag rondlopen!

Terry Rodgers: ''My paintings are large, complex designs that attempt to reflect my sense of the times we are living in, and both how richly interesting they are and how difficult it is for most of us to navigate their uncharted waters. There is a great  push and pull, the lure and the repulsion, the fiction and the real, the known and the unknown. And we live in this swirl of delicate gestures, driving desires, fantasy, economic complexity and interdependence, isolation and hope. I am trying to render some notion of this rich fabric.

And it's about the viewer—how we interpret and react to what we see, how we are the people in the paintings—and how they are us.

The paintings are not meant to judge or criticize. I am looking closely at who we are, the density of influences upon us, the mistakes we make, and the recognitions that occur in trying to navigate a universe with no sign posts. The figures in my paintings often are seen at a moment where some recognition or self-reflection seems to be taking place. These moments of recognition are metaphors for grappling with the unknown. Perhaps something is missing from their lives and they don't  necessarily know what it is. They are metaphors for the search. My reaction to the figures and their gestures is sympathy, not judgment.

My hope is that ultimately these paintings show fragile, genuine human beings trying to make something of what they are confronted with. Each of them is unique in their individuality—in their hair, their eyes, their lips, their hands—and they are all separately struggling and often finding merely surface solutions and ephemeral escapes to the timeless riddles of consciousness.'' Terry Rodgers

Welhaast heilige bidprentjes van kinderengeltjes met een onheilspellende uitstraling. Poses die niet gericht zijn op de buitenwereld, in zichzelf opgesloten. Alsof ze niet van deze wereld zijn. Hoe heeft de kunstenares Loretta lux dat voor elkaar gekregen? In Trouw stond het antwoord.

''Ze ontwikkelde een methode die het midden houdt tussen schilderkunst en fotografie. De basis voor de portretten die ze construeert, zijn foto's die ze maakt van kinderen in haar studio. Ze fotografeert ze tegen een witte achtergrond, om de beelden later in de computer tegen een achtergrond te plaatsen die ze eerder fotografeerde. Daarna begint voor haar het 'schilderen' op de computer. Vaak is ze maanden bezig om de foto's subtiel te wijzigen, met als resultaat beelden die als je ze eenmaal hebt gezien, niet meer vergeet. Haar oeuvre omvat nu 55 foto's. Per jaar maakt ze er niet meer dan vijf tot tien, vertelt ze, omdat het een arbeidsintensief proces is.

'Ze hebben ook iets hulpeloos, lijken ze zich verloren te voelen en zich af te vragen waar ze zijn beland en wie ze zijn.'

Het zijn geen gewone kinderen die je aankijken op Lux' portretten. Er is iets mee, dat zie je meteen. Zijn ze wel echt? Hun kleren zijn prachtig, maar niet van deze tijd. Een jongen met een plusfours aan en bruinwitte brogues aan zijn voeten, de meisjes in vintage jurkjes of ouwelijke jasjes. De manier waarop de kinderen staan en kijken heeft niets weg van het doorsnee kinderkiekje. De spontaniteit is ver te zoeken. Hun hele houding lijkt bedacht en gemanipuleerd. Zelfbewust kijken ze je aan of staren ze met naar binnen gekeerde blik in de verte, maar tegelijkertijd hebben ze ook iets hulpeloos, lijken ze zich verloren te voelen en zich af te vragen waar ze zijn beland en wie ze zijn. Het zijn kleine, mysterieuze vreemdelingen, die in hun geconstrueerde perfectie ook een beetje eng zijn, soms haast buitenaards aandoen.(...) Haar inspiratie haalt ze ook uit schilderijen, van oude meesters als Goya, Bronzino, Runge en Velasquez.'' (Bron: TROUW)

 

 

 

Sommige citaten uit films worden verkeerd geciteerd. Ook zijn er misverstanden: zo heet het monster niet 'Frankenstein', maar is het monster door Victor Frankenstein geschapen. ''He’s Alive!' Welnee. 'It's alive'' werd er geroepen in de film geinspi-reerd op de Gothic Novel van Mary Shelley.

"Mirror, mirror on the wall, who is the fairest of them all?" is eigenlijk een verkeerde quote. In de animatiefilm Snow White and the Seven Dwarfs (1937) vraagt de wrede konining: "Magic Mirror on the Wall, who is the Fairest one of all?"

In Apollo 13 (1995) komt astronaut Jim Lovell (Tom Hanks) met de befaamde oneliner: "Houston, we have a problem." Deze zin wordt vaak verwoord als: "Houston, we've got a problem." (wat wel lekkerder klinkt overigens) 

In The Virigian (1929) zegt Gary Cooper niet: "Smile when you call me that!", evenmin "When ya call me that, smile!" Maar: "If you wanna call me that, smile."

Leonardo Di Caprio spreidt zijn armen op het puntje van het dek van de Titanic (1997) en schreeuwt "I'm the king of the world," En niet: "I'm king of the world."

"Play it again, Sam" - was a line never spoken by Ingrid Bergman or Humphrey Bogart in Casablanca (1942) to Sam (Dooley Wilson), the nightclub pianist and reluctant performer of the sentimental song 'As Time Goes By' (written by Herman Hupfeld). The closest Bogart came to the phrase was this: "You played it for her, you can play it for me...If she can stand it, I can. Play it!" The line "Play it again, Sam" appeared in the Marx Brothers' A Night in Casablanca (1946). When "Play It Again Sam" became the title of a Woody Allen comedy Play it Again, Sam (1972) that, in part, spoofed the classic 1942 film, the misquote was further reinforced.

A minor misquote has often plagued the title character's (Tom Hanks) most famous line of dialogue in Forrest Gump (1994): "My mama always said, 'Life is like a box of chocolates. You never know what you're gonna get.'" It should be WAS, not IS. The line wasn't in the novel by Winston Groom -- the closest it came was the novel's first line with reversed meaning: "Let me say this: bein a idiot is no box of chocolates."

In Star Wars (1977), Obi Wan Kenobi (Sir Alec Guinness) NEVER said verbatim: "May the force be with you," but he did say at least two other variants: "The Force will be with you...always" and "Remember, the Force will be with you...always". However, it appears that Han Solo said "May the force be with you" to Luke Skywalker just before the big battle.

The startling revelation of fatherhood by Darth Vader (David Prowse, voice of James Earl Jones) to Luke Skywalker (Mark Hamill) in Star Wars V: The Empire Strikes Back (1980) was not: "Luke, I am your father," but: "No. I am your father." [However, the trilogy's most famous line was never actually delivered by Vader - on the set, he really said: "Obi-Wan killed your father," but the line was secretly re-dubbed later. Luke responds in horror: "No! No! That's not true. That's impossible." The misquoted line: "Luke, Luke, I am your father" was stated in the film Tommy Boy (1995), by the title character Tommy (Chris Farley) as he goofed off in front of an electric fan.

The oft-quoted line by Lieutenant Colonel Bill Kilgore (Robert Duvall) - a hawkish, lunatic, flamboyant commander, who wears a black horse soldier's Stetson cavalry hat with a cavalry sword emblem, sunglasses, and a yellow dickey, in Coppola's Apocalypse Now (1997) is often inaccurately abbreviated. It is often stated simply as: "I love the smell of napalm in the morning...Smells (or smelled) like... victory." The full quotation is: "You smell that? Do you smell that?...Napalm, son. Nothing else in the world smells like that. I love the smell of napalm in the morning. You know, one time we had a hill bombed, for twelve hours. When it was all over I walked up. We didn't find one of 'em, not one stinkin' dink body. The smell, you know, that gasoline smell, the whole hill. Smells (or smelled) like - victory. [A bomb explodes behind him.] Some day, this war's gonna end."

"If you build it, they will come" was NOT what the voice said in Field of Dreams (1989). Instead, it was: "If you build it, he will come."

A "misquote" of sorts - relating to a wrongly-attributed photograph for Home Alone (1990) that was used to prominently advertise the film. It's often assumed that Kevin (Macaulay Culkin) has his hands up to his face and is screaming at the realization he's been left "home alone" or abandoned. In fact, he's screaming because he has just applied too much aftershave to his cheeks. Hier de poster (op de foto bij dit logje zie je Culkin net voordat hij gaat gillen omdat de aftershave zo prikt).

Tarzan, the Ape Man (1932) "Me Tarzan, you Jane". Hier de juiste weergave van het dialoogje tussen Jane & Tarzan:

Jane: (pointing to herself) Jane.
Tarzan: (he points at her) Jane.
Jane: And you? (she points at him) You?
Tarzan: (stabbing himself proudly in the chest) Tarzan, Tarzan.
Jane: (emphasizing his correct response) Tarzan.
Tarzan: (poking back and forth each time) Jane. Tarzan. Jane. Tarzan...

 

 

''Thomas Hardy hield zoveel van poezen dat hij in zijn huis, Max Gate, planken liet aanleggen die diverse meubelstukken met elkaar verbonden. Zijn lievelingen hoefden zodoende nooit over de saaie vloer te lopen als ze op avontuur gingen.'' (Uit Het Literair Anekdotenboek van de Bijenkorf, 1983)

De mythe wil dat Thomas Hardy’s hart begraven moest worden in zijn geliefde streek rond Dorchester. De rest van zijn stoffelijk overschot moest elders de grond in. Het hart lag in afwachting van de plechtige begrafenis in een koekblik. De volgende ochtend was het koekblik tot schrik van degene die 'm opende leeg. Eén van zijn katten zat nog nalikkend naast de keukentafel... Thomas Hardy had het zo gewild.

''Ik hoopte maar dat ze me niet zou vragen wie volgens mij de burgeroorlog in Colombia zou moeten winnen. Het was toch een oorlog van terroristen tegen terroristen? Aan de andere kant werd het misschien weleens tijd om op te komen voor de betere terrroristen.'' Benjamin Kunkel

 

 

 

 

 

 

 

'Met de emotionaliteit weten (de mannelijke) recensenten weinig raad,' zegt Hanssen, 'ze hebben het liefst dat die 'beheerst' wordt. Hun waakzaamheid over clichés geeft aan dat ze moeilijk overweg kunnen met de manier waarop vrouwelijke dichters uiting geven aan gevoelens verbonden aan de privé- en familiesfeer.' De 'strenge controle op het bezit van gemeenplaatsen wijst op een ongeschreven wet die de veruitwendiging van de persoonlijke vrouwelijke levenssfeer in de cultuur zoveel mogelijk probeert in te dammen en terug te dringen', aldus Hanssen.

De poezie van de door menig recensent verketterde Anna Enquist wordt veelal 'sentimenteel' bevonden, drakerig. Te emotioneel beladen en daardoor vol cliches. Haar emoties verliteratuurd ze niet, ze veremotioneert de literatuur. Het bezwaar in een notendop. Wie er tegen ageert, ageert tegen haar intense verdriet. En juist dat maakt haar poezie onaanvaardbaar. Zij buit haar verdriet uit middels gedichten zo heet het. Hoe het ook zij: een goed gedicht is een gedicht waaruit je niet kunt aflezen dat het door een man of vrouw geschreven is. Da's bijzaak, doet er niet toe. Dat is hetzelfde als een boek mooi vinden omdat er een lekker wijf op de achterflap staat. 

'Zij buit haar verdriet uit middels gedichten zo heet het.'

 

Haar proza wordt ook al niet door iedereen gewaardeerd (lees: door recensenten die serieus genomen willen blijven worden). Arie Storm heeft in zijn roman De ongeborene (2001) een 'cursus Enquist-proza' opgenomen, om aan te tonen dat hij niets moet hebben van zulk 'banaal gevoeligheidsproza'. Hij onderscheidt een elftal kenmerken om haar non-talent te bewijzen zoals vreemde sprongen in de tijd, een labiele hoofdpersoon die voortdurend door ellende wordt overvallen en in tranen uitbarst en door het geloof in het noodlot geen enkele vrije wil vertoont. Dat is tenslotte waar al die kritische Enquist-kanttekeningen op zijn gebaseerd: ze pakt je je vrije wil af en dwingt medeleven af door haar eigen ellende (en die is diep) in te zetten. Zij is haar roman of gedicht. En velen stellen dat niet op prijs.

 

Wat vindt de literatuurecensent annex schrijvende blogger (bloggende schrijver) Literatuuraire hier eigenlijk van? Ooit zei een lezeres dat negatieve kritiek van geen niveau, geen gevoel en geen menselijkheid getuigt als de voortbrengselen uit een vrouw komen die zo heeft geleden.

 

Daaruit zou volgens Literatuuraire volgen dat een serial killer lekker door mag moorden als hij als kind is mishandeld door zijn buurman om aan zijn geestelijke genoegens te komen.

 

 

''What’s not so good is that writers write for whatever audience is left. In too many cases, that audience happens to consist of other writers and would-be writers who are reading the various literary magazines (and The New Yorker, of course, the holy grail of the young fiction writer) not to be entertained but to get an idea of what sells there. And this kind of reading isn’t real reading, the kind where you just can’t wait to find out what happens next (think “Youth,” by Joseph Conrad, or “Big Blonde,” by Dorothy Parker). It’s more like copping-a-feel reading. There’s something yucky about it.

 

 

Hugo Brandt Corstius bezocht in Nederland een oude vriend. Dat zei hij een tijdterug in Kunststof (radio 1). Een buitenstaander zou geen snars begrijpen van waar ze het toch allemaal over hadden. De twee taalgoochelaars probeerden elkaar voortdurend de loef af te steken en de meest eclatante taalvondsten tevoorschijn te toveren; wie van hen kon de best taaltrucs uithalen?

 

In 'angstschreeuw' staan acht medelinkers naast elkaar, zeldzaam in de Nederlandse taal. Maar Hugo Brandt Corstius bleef zoeken en zoeken en vond: 'slechtstschrijvend', dat zijn er negen! Opperlans (oorspronkelijk gespeld als Opperlands) is het beschouwen van het Nederlands, zonder waarde te hechten aan de betekenis van de woorden, maar om genot te onttrekken aan de vorm van de taal of op zijn Opperlands gezegd: "recreataal".

 

"Dit bijzonder fraai uitgevoerde boek mag voornamelijk op vermaak van de lezer gericht schijnen, Battus toont een glashelder analytisch vermogen en zeer fijn taalgevoel. Het opperlandse tweede gezicht, de studie van de oppervlakte van het Nederlands, biedt meer zicht in de diepte dan men op het eerste gezicht zou zeggen." (Atte Jongstra in de Gooi- en Eemlander) "Het boek is een superieur voorbeeld van ordenen. [...] En verbijstering om de hoeveelheid die zij en Battus bijeen hebben weten te brengen, is een nog lichte omschrijving van de sensaties die de lezer ondergaat." (Kees Fens in De Volkskrant)  "Dubbeldik herziene versie van de Nederlandse tegenhanger van James Joyce's 'Finnegans Wake' (waarvan toevallig tegelijkertijd een verbluffende vertaling van Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes verscheen),'' aldus Pieter Steinz in NRC Handelsblad.