Een vrouw vertelt over haar scheiding: 'In 1985, after forty years of marriage, he left me for a another woman. I didn't know who the woman was, but everyone else in town knew. I would have felt better if she was young and beautiful, but she wasn't. They used to play euchre at the legion hall. My faith helped me get through. I don't have malice or anger. You have to forgive. For a while I thought I hated him. But that stopped.'

 

Helaas is het drama niet zichtbaar in de foto's. Pakweg een jaar na de foto die ze in 1984 liet maken ontdekte ze zijn vreemdgang. Nog nietsvermoedend, maar ook wanneer ze het wel zou hebben geweten geeft het geen extra dimensie. Foto's van kleine meisjes die breeduit lachen, desalniettemin een naarbinnengekeerde indruk maken en, wat later tot uiting kwam, in die tijd seksueel misbruikt blijken te zijn geweest, hebben lading. Onbeleefd kun je het Oxford Project willekeurige kiekjes met een pauze van ettelijke jaren noemen. Statisch. Niet dynamisch. Echt intiem wil het niet worden.

 

In de documentaire 'De kijk van Kessels' gaat Erik Kessels op zoek naar fotoboeken op rommelmarkten, selecteert het bruikbare en geeft er zijn eigen draai aan op grond van wat de geposeerden laten zien, wars van inwisselbare fotoalbums met het vaste stramien. Zo is er een fotoserie over een tweeling die altijd samen is. Op een dag staat één van de tweelingen er alleen, maar zij (of de fotograaf) laat 'altijd' (de foto's waarop dat niet het geval is, hield Kessels allicht achter) een ruimte over voor de naar alle waarschijnlijkheid overleden wederhelft. Die lege ruimte bepaalt het drama.

 

De ordening die hij aanbrengt in de beeldcultuur is prettig, omdat hij het verhaal erachter zoekt, in een context zet. Is de man die close-ups maakt van zijn vriendin na een paar jaar uitgekeken op haar omdat zij alleen nog maar van top tot teen is te zien van een behoorlijke afstand? Een foto maken van je levenspartner die in alle staten is omdat jij niks in het huishouden doet en boos het keukenvloertje aan het boenen is, raakt je achteraf misschien meer dan de foto waarop ze vredig met roodverbrande wangetjes met een rietje uit een cocktail lurkt in een tropisch oord.

 

Dat wat lelijk leek blijkt later mooi en dat wat mooi leek blijkt later lelijk. In die documentaire showt Kessels een expositie van mislukte foto's waarop twee beelden door elkaar zijn gehusseld (die in dit digitale tijdperk niet meer voorkomen). Dat kan schitterende composities opleveren, maar toch zijn ze weggegooid omdat we een geconditioneerde kijk hebben op wat mooi is en lelijk.

 

Thomas: 'Volgens mij ruikt het naar kinder-mishandeling, of in ieder geval misbruik. Houd s.v.p. de traditie hoog van esthetisch verantwoorde omslagen met een artistiek tintje, die ik tenminste met goed fatsoen een weekje op de salontafel kan exposeren.'

 

Sara: 'Stel je voor je hebt een kind, en je ziet dat die een hele erge bloedneus heeft, zeg je toch niet: 'Wacht even ik maak er eventjes een foto van.' Dan ga je toch eerst helpen?'

 

De cover van de VPRO-gids 33 viel niet goed bij velen. De documentairemaker Simone de Vries over Kessels' familiealbums die gevuld zijn met foto's van zijn eigen kinderen in tranen en/of lijdend onder de meest uiteenlopende pijntjes en pijnen: 'It is very interesting way of telling. I think his kids are so used to him taking unstaged images that depict the rawer moments in life that when they hurt themselves they first run to him asking to be photographed before running to their mother for a bandaid.'